سیکس ءُ جنڈر چی یے؟
رجانکار: ممتاز بلوچ
سیکس (Sex) ءُ جنڈر (Gender):
چاگرد ءِ توکا سیکس ءُ جنڈر ، اے دوئینانی بزانت ءَ یک بلاھیں کردے پدر بیت۔
چوناھیا لس مھلوک سیکس ءُ جنڈر ءَ یک دروشمے ءَ چار اِیت ءُ پھم اِیت، راستی ءَ ما بہ چار اِیں اِیشانی بزانت جُتا جُتا بنت، سیکس ءِ سیادی چہ بنی آدم ءِ جسم ءَ بندوک اِنت، ءُ جنڈر ءِ سیادی گوں چاگِرد ءِ ھیال ءُ کِرداران اِنت۔ سیکس ءُ جنڈر ءِ واستا بلوچ چاگِرد ءَ باز پھمگ ھژدری اِنت، پرچا کہ چاگِرد ءَ گوں برابری ءُ اِنساپ ءِ گون ءَ شریں دْروشُمے ءَ گوں چارگ بہ بیت، دُرستاں ساری مارا سیکس ءِ جند پھمگ لوٹ اِیت کہ سیکس ءِ جند چی یے ؟
سیکس یک بلاھیں ارزشتے دار اِیت ، چوش کہ سیکس ءِ مول مُراد ھمیش اِنت کہ سیکس یک زندناکی (biological) گالے ءُ جِسمانی یک پرکے، چوش کہ مَردین ءُ زالبول ءِ میان ءَ بیت۔ اے پرک گوں وتی بوگ ءِ وھد ءَ ساڑی بیت، مرد ءُ زالبول ءِ جِسمانی آزہ ءُ ھارمونز ءُ جنسیاتی (ساخت) ءَ جُتا اِنت، گڑا وھدے کہ زَھگ (چُک) ودی بیت گڑا ھما دینَبو (ڈاکٹر) زَھگ ءِ جِسم ءَ چار اَنت، باریں جنکے یا بچکے اے سیکس گْوشگ بیت۔
سیکس یک (Natural) ابرمی راستی یے ءُ سیکس ءَ چاگِرد ءَ جوڑ نہ کُتگ، سیکس یک (Natural) ابرمی راستی ءُ بنی آدم ءَ ابید سیکس ءَ بوت نہ کنت۔ سیکس سک باز ھژدری اِنت، ھیوان بہ بیت یا کہ اِنسان (بنی آدم) چوناھیا بازیں زانتکار ءُ کواس سیکس ءَ وڑ وڑیں دْروشمے ءَ گوں چار اَنت، پرچا کہ سیکس بنی آدم ءِ یک بھرے زانگ بیت۔
نوں ما جنڈر ءِ جند ءَ چار اِیں جنڈر یک چاگردی گُمانے ءِ دروشُم ءَ زانگ بیت، انچوش کہ چاگرد ءِ توکا مرد ءُ زالبُولے جُتائیں کِردار ءُ زمہ واریاں گوں چارگ ءُ ٹپاسگ بیت۔ پہ درور جنڈر ھمے گْوش اِیت مئے چاگرد ءِ توکا ھمے گْوشگ بوتگ کہ مردین ءَ لوگ ءِ توکا یک بلاھیں تاگتے ھست، بزاں مردین سک باز تواناتِر اِنت، پرچا کہ مردین کہ ھست ھما لوگ ءِ سرجمیں زمہ واریان ءَ وتی کوپگاں ایر کنت۔ گُڑا زالبول (جنین آدم ) ءَ گوں نرم دل ءُ گِس ءِ کارانی دیمپان اِنت، بس آئی ءَ را دگہ کار ءُ کسب ءِ واستا ڈنّ ءَ روگ ءِ موکل نیست۔ آ بس تھنا وتی لوگ ءَ بہ سمبال اِیت۔
ھمے سبب انت کہ سوشیالوجی جنس ءَ را چاگردی جوڑشت گْوش ایت
(social construction)
ھر چاگِرد ءِ توکا جنڈر جُتا جُتائیں جاگھاں جَنین آدم ءَ سیاسَت ءُ وانَگ ، پوج، کار ءُ بار ءِ تہ ءَ مردین ءِ برابَری دیگ بیت۔ ھر ھما چاگرد ءِ توکا جنڈر ءِ کار ءُ کردار جُتا جُتا بنت۔ چوش کہ جنڈر سوشیالوجی ءِ توکا یک ھاسیں گُمانے، جنڈر ءِ ھاسیں مکسد ھمیش اِنت کہ چاگِردی کرد، رویشت ءُ زمہ واری اِنت۔ چوش کہ چاگِرد ءِ تہ ءَ مَردین ءُ زالبُول ءِ واستا لیکک بوتگ۔ سوشیالوجی گْوش اِیت جنڈر یک چاگِردے
ءِ (Social Construction) سیکس ءُ جنڈر ءِ پرک ءُ درک، اے درگت ءَ سوشیالوجی ھمے گْوش اِیت کہ سیکس یک جسمانی پرکے، جنڈر چاگردی کار ءُ کردارے، سیکس کُدرتی چیزے ءُ جنڈر چاگِردی۔
گُرورجنیش اوشو سیکس ءَ یک شَوکیں دروشُمے ءَ گوں چار اِیت، آ گْوش اِیت: ”سیکس گُناھے نہ اِنت، بلکیں اِنسان ءِ واھشت اِنت۔ سیکس اِنسان ءِ بُنیادی واھِشت ءُ لوٹ اِنت، اے یک کُدرَتی چیزّے (Natural)“
چوش کہ ما پیمنزم (feminism) ءِ تھریک ءَ بہ چار ایں گڑا پیمنزم ءِ مول ءُ مُراد ھمیش اِنت کہ مَردین ءُ زالبُول ءِ نیام ءَ برابری ءِ زانت ءُ زانشت بہ بیت،
کارل مارکس (Karl Marx) تیوریانی رِد ءَ ھما مردم ءِ کرّ ءَ تاگت (طاقت)، مال ءُ دولت بوت گڑا آئی ءَ چاگِرد ءِ توکا گس ءُ جاگہ بیت۔ پہ درور مَردین ءِ کرّ ءَ تاگت (طاقت) بہ بیت، گڑا ھمے میان ءَ زالبُول کمزور گندگ بیت۔ بازیں زانتکار ءُ کواسانی گْوشگ اِنت کہ جنڈر ءِ برابری ءِ واستا چاگِردی انساپ گیش ءَ چہ گیش ھژدری اِنت۔
