ریڈیو زْرمبش بلوچی | ریڈیو زْرمبش بلوچی,ساجد_حسین,ریڈیونبشتانک,کازی_ریهان

ریڈیونبشتانک:ساجد، من چی نبشتہ بہ کن آں؟ | کازی ریھان

ریڈیونبشتانک:ساجد، من چی نبشتہ بہ کن آں؟ | کازی ریھان

APR

03
03 / 04 / 2020 ریڈیونبشتانک 139

مراگش:ریڈیونبشتانک
بنگپ:چہ سویڈن ءَ بیگواہ بیتگیں اھوالکار، ساجدھسین ءِ بیگواھی
نبشتہ کار:کازی ریھان
توار:کازی ریھان
رمس:آدینگ،03 اپریل 2020
شنگکار:ریڈیوزرمبش


 


بلوچی اے نبشتانک ءِ تہ ءَ ھواریں گرانیں گالانی بزانت


 


شدان(شِ دَ ا ن ): مئے بازار ءَ جاھے ءِ نام اِنت۔ برزیں کوہ سری کرودے چہ اد ءَ ندارگ سک وش اِنت۔
بمبر(بَ م٘ بَ ر٘): ژنگ ژنگ ءِ توار
سیگ(سِ ی گ٘): پرس
گونچان(گُ و٘ ن٘ چَ ا ن٘): مزنیں پیلک
میانگین(مِ ے ا ن٘ گِ ی ن٘): درمیان
تیرانک(تِ ی رَ ا ن٘ ک٘): تیرُک ۔ درد بیگ ۔
بھارمیچیں ھور: بھار ءِ ماہ ءَ شم پہ شم گورتگیں ھور کہ چہ آیاں پد بھارگاہ بہ بیت۔
دپ ءِ دوچگ: پہ ھالے ءَ سھی بیگ ءَ پد ھم ھال نہ کنگ۔
پاند(پَ ا ن٘ ڈ٘ ): اشتر ءِ دیم ءِ دوئیں پاداں وت ماں بند کنگ داں اشتر ءِ گام کنٹ بہ بیت ءُ چرگ ءَ دور روت مہ کنت۔
آسن پانڈ: زندانیانی پاداں بندگ بیوکیں آسنی بند۔
اومان(اُ و٘ مَ ا ن٘): پہ کارے ءِ کنگ ءَ ھُل ۔
پاس: وھد۔ مانزمان: زمہ وار
تندجاہ: وب سائٹ
کنٹ ءِ جنگ: پہ گپے ءَ شبینگ بیگ۔
ناھودگ: ناراست۔ واھیات۔
زیمرینگ: سازجنگ
پیشکونڈگ: شوھازگ
وژنود: وشنود۔ وشی شکسار: شنگ کنوک شکسایگ: شنگ کنگ
لڑ (لَ ڑ٘): فہرست۔
دل ءِ گرگ نہ جنگ(گَ رَ گ٘): بے اوست بیگ


 


ساجد، من چی نبشتہ بہ کن آں؟


 


مارچ بھار ءِ ماہ اِنت، بلوچستان ءَ ھم ھمک نیمگ ءَ بھار وتی رنگاں تالان کنت ، جاھے گواڑگ ءُ نیمگے پرپک، شگوشگ ءُ ھالکو اسپیت ءُ سرمگیں زمین ءَ سبزیں چادرے پر دئے اَنت۔ مئے نیمگ ءَ کشاوردی وَ نہ بیت بلے سارتیں کوش وھدے کہ کش ایت مردم تیاب ءِ لمب ءَ نوشگی چاڑاں بیت۔پد ءَ چہ دیر ءُ دراں آیوکیں زیبدار، سمبھ ءُ سینگاریں مردم وھدے مئے دمگ ءَ پہ سیل ءَ کاینت، انچوش گمان بیت گْوش ئے چہ پرستان ءَ پری اتکگ اَنت۔


 


اے سالی چوش نہ اِنت، ابرم گورے مھربان اِنت کہ بلوچستان ءَ ھور ءَ گْوستگیں یازدہ سال برجاھیں نیم ڈکالیں جاور آسرینتگ بلے جھان ءِ دگہ ٹکاں کورونا ءِ نام ءَ ھما نادراھی ءَ کہ سر کش اِتگ کہ مارا ھم پونز ءَ رسینتگ۔کھیب لڈیں پریانی راہ ءُ در بند اَنت، ڈن ءِ زیبداریں ندارگ ءُ رنگ پہ رنگی ئیں پاتوانی رم ھم گْوش ئے ایوکی ءَ بمبر جنگ ءَ اَنت۔منی دلدوستیں تبایدپ ءَ شدان ءِ تلمب ءَ مرگ ھم نہ شیزارگ ءَ اَنت ، کج اَنت آ روچ کہ اد ءَ ھمک ھپتگ مراگش ءُ مراگاہ بیتگ۔


 


نی اپریل ءِ ماہ اِنت ، پہ ما سیگ ءِ ماہ ، ھما ماہ کہ چہ ایشی ءَ پد پہ ما نکٹوکیں درد ءُ رنجانی درچے بندات بوت_____


 


نی وَ گْوش ئے ھما وشی کہ ما چہ جھان ءِ گونچان ءَ پہ زور اش پچ گرگ ءَ ایں ھم پہ ما تھل کنگ بیگ ءَ اَنت، درد ءُ رنجاں ھچ زانگ نیست۔وشیانی منگیر ءَ آس جن اَنت، شادھانی پتر ءَ گوں موتکی نالگاں سر زیر اَنت ، اے کج ءَ بھار چار اَنت۔ کج ءَ سما کن اَنت کہ ما پہ بھارمیچیں ھوراں چینچو تنیگ ایں؟


 


مارچ ءِ بنداتی ھپتگ ءَ اے ھال کہ ساجدھسین چہ سویڈن ءَ بیگواہ اِنت، دردانی دمے تم اتگیں میانگین ءَ جگربریں تیرانکے اَت ۔سنگتاں گْوشت کس ھچ مہ گْوش ایت، دنیگت ھچ پہ ھچ زانگ نہ بیگ ءَ اِنت کہ چی بیتگ ، چون بیگواہ بیتگ پمیشکا یک برے ما درس دپ ءَ دوچ ءُ ودار کن ایں داں سویڈن ءِ پولیس مئے بیگواہ ءِ پد ءَ بہ جنت۔ چوشیں جاوراں دل ھزار نیمون کنت، ھزار گمان بند ایت ءُ بوج ایت بلے مردنی من سنگ ءُ سیاہ بیتگ آں۔ نا جیڑگے، نا سسایے ھچی منی دل ءَ نے اتک۔ 9 مارچ ءَ من چہ ساجد ءِ لوگ ءِ مردمے ءَ جست کرت ءُ چہ آئی ءَ ھمے دزبندی کرت کہ اگاں ساجد ءِ وشیں ھالے کئیت ، من ءَ الم ھال بہ دئے کہ منی دل ھم آ دگہ دوزواھانی پیم ءَ پہ ھمائی ءَ درنگ اِنت۔بیگواھی نہ زان آں چون اِنت بلے بیگواھانی ودار سک گران اِنت، ھمک چڑکہ ءَ ھمے گمان بیت کہ بیگواھیں دوست ءِ ھالے کئیت۔


 


من ءَ اے گپ ءَ ھم سک اجکہ کرت کہ سویڈن ءِ پولیس ءَ گْوشتگ ، مئے نیمگ ءَ ھپتگے پانزدہ روچ مردمانی بیگواہ بیگ چوشیں مزنیں گپے نہ اِنت ما داں ھما واھد ءَ ساجد ءَ بیگواہ نہ من ایں کہ پانزدہ روچ مہ گْوز ایت۔


 


وھدے کہ سنگتاں ھمے روچ گوازینت اَنت ءُ ساجد ءِ بیگواھی ءِ ھال چہ آئی ءِ نزیکیں مردمانی نیمگ ءَ شکسایگ بوت، جھان سھی بوت۔مئے سنگتانی پتر ءَ سنگتے ءِ جستے ءِ پسو ءَ من درائینت کہ:’’ سویڈن ءِ پولیس ءِ لیزگی ءُ کارسردی ءَ گند آں دل گرگ نہ جنت۔‘‘


 


گڑا سنگتے ءَ سوگھیں دانک شکسات اَنت کہ ’’ما ھمک جھان ءَ پاکستان سرپد مہ بہ اِیں، یورپ مردمگری ءِ بنجاہ اِنت ، یورپ ءَ راھبندانی واکداری اِنت، ھرکس تنگ ءُ مھار اِنت مارا باید نہ اِنت کہ پولیسءَ چوش شگان بہ جن ایں اد ءَ باید ما پہ دود ءُ راھدار کار بہ کن ایں_____‘‘من ءَ دگہ ھرچی گْوشگی اَت دپ ءَ جور بوت اَنت۔


 


ساجد اھوالکارے بلے آئی ءِ اھوالکاری ءُ منی اھوالکاری ءِ میان ءَ مزنیں دگری یے ایش اِنت کہ آ ھرچی مار ایت، نبشتہ کرت کنت۔ آ کسی پابندنہ اِنت ، نا بِھ بیتگ۔ ما نبشتہ کارانی ھما رم ءَ ایں کہ ما وتی ند وت پاند کرتگ ءُ پہ باز ءَ آسان کرتگ کہ اگاں مئے نبشت ءُ گالے آیانی میل ءَ مہ کپ ایت گڑا پینڈ ئِے بہ کن اَنت پہ راستی مئے اھوالکاری نامے اھوالکاری اِنت،مئے ند مئے جند ءِ لیکواں آسن پانڈ کرتگ۔


 


بلے برے برے اھوالکاری اومان زیر اَنت، من کہ دیست سرجمیں رسانکدر ءَ ھمے ھال شنگ اِنت، مئے گوشداروک ھم لوٹ اَنت کہ اے درگت ءَ آیانی گوشاں راستیں ھالے سر کنگ بہ بیت من ساجد ءِ نزیکتریں سنگتاں واجھے دزبندی کرت کہ پہ مئے گوشداروکاں ھم تواربندے دیم بہ دنت۔ واجہ ءِ منتوار آں توار بندے دیم ئِے دات، جار ھم شنگ بوت کہ مروچیگیں ھالانی تہ ءَ اے درگت ءَ گپ بیت داں مردم وتی دلگوش ءَ گیشتر ھمے نیمگ ءَ بہ دئے اَنت ، بلے چہ ایشی ءَ پیش کہ توار شنگ بوتیں آ واجہ ءَ گوں ما گْوشت کہ ’’ منی توار ءَ شنگ مہ کن اِت کہ من ءَ ھمے گْوشگ بیتگ۔ اے درگت ءَ ھچ مہ گْوش۔‘‘


 


ما وتی جار پد زرت ءُ ترک ءُ نک بوت ایں۔ پاسانی بانزل ءَ کئے چت کنت، 31 مارچ 2020 ءَ امریکاءِ سرکاری رسانکدر ءِ اردو تندجاہ ءَھالے شنگ کرت۔ ھال ءِ تہ ءَ چہ اھوالکار ابید ء سیمسر کہ اھوالکارانی میان استمانی تک ءَ نامانی گلے ءُ بلوچستان ءَ اھوالکارانی جاور ءِ سر ءَ باز بر ءَ وتی بے تاھیری ئِے ءِ پدر کرتگ اَنت ، ھمائی ءِ جھگیر ءَ گْوشتگ کہ ساجد ءِ بیگواھی ءِ پشت ءَ پاکستانی چیریں ترامگیج ، آئی ایس آئی ءِ دست مان اِنت۔ اے ھال ھمے روچ ءَ گوں بنشون ءَ زرمبش بلوچی ءِ تندجاہ ءَ شنگ بوت۔دومی روچ ءَ من ءَ سنگتے ءَ مان ترینت کہ ھال دروگے باید اے ھال چہ تندجاہ ءَ دیرکنگ بہ بیت۔ من وس کرت کہ سنگت ءَ سرپد بہ کن آں ھال گوں بنشون ءَ شنگ کنگ بیتگ کہ اگاں دروگے ھم مانزمان زرمبش نہ اِنت۔ بلے من دل ءَ جیڑ اِت چوش مہ بیت کہ وائس آپ امریکا ءِ تندجاہ ءَ اے گپ ءِ جند رد رجانک کرتگ۔ من آر ایس ایپ بزاں « اھوالکار ابید ء سیمسر» ءِ تندجاہ ءَ شت آں۔ ھمے درشان شوھاز کرت ، ھیرت ھیرت ءَ ونت۔ آیاں تچک ءَ تچک میار آئی ایس آئی ءِ سر ءَ لڈ اتگ۔ بلے ساجد ءِ کھول دنیگت سدک نہ اِنت۔ آئی ءِ لوگبانک شھناز ءُ آئی ءِ برات واجد ھردوئینانی نیمگ ءَ اے گپ جنگ بیتگ کہ ساجد ءِ درگت ءِ ما دلجمی ءَ گْوشت نہ کن ایں کہ کئے ءَ برتگ۔ راست گْوش اَنت پہ دلجمیں گپے ءِ جنگ ءَ گواچن لوٹ ایت، اے وَ شائستگیں کارے ھم نہ اِنت کہ مردم وتی سر ءَ اتکگیں ھرچ وھیل ءَ وتی دژمن ءِ کارپد بہ لیک ایت۔


 


بلے انگت منی رنگیں دوزواھانی کنٹ جنت کہ چوشیں زمہ واریں جھانی ترامگیجے اے گپ ءَ چون آسانی ءَ جت کنت۔ما ستر بہ گْوش ایں اے گپ انچوش پہ دیم جنگ بیتگ بلے راستیں گپ ھمیش اِنت کہ اے گپ ءَ سویڈن ءِ پولیس ءِ گوش ھم سرینتگ ءُ جھانی تک ءَ رسانکدر ژامبلینتگ۔ چہ بلوچستان ءَ 50 ھزار مردم بیگواہ اِنت، ھمینچک کشگ ءُ آیانی ژانگولیں کنٹ چگل دیگ بیتگ اَنت۔جھان زانت کہ اے کار ءَ آئی ایس آئی کنگ ءَ اِنت بلے سک کم چوش بیت کہ بلوچے ءِ بیگواھی ءِ ھال چوش بہ جکس ایت کہ ساجد ءِ بیگواھی ءِ ھال اِنت۔ بی بی سی،وی او اے،گارڈین،الجزیرہ ءُ دگہ نامی ئیں ھال شکساراں اے ھال شنگ کرتگ۔


 


ڈینیل بسٹرد ، اھوالکار ابید سیمسر ءِ ایشائی تک ءِ سروک انت، ھالرسان گارڈین امریکی بھرگ ءِ رد ءَ ، آئی ءَ ساجد ءِ بیگواھی ءِ درگت ءَ گْوشتگ: ’’ساجد ءِ جیڑہ ،آئی ءِ سنگت ءُ کھول ءِ گپ ءُ تراناں ھمے زانگ بیت کہ بوت کنت ساجد پہ زور بیگواہ کنگ بیتگ۔وھدے کہ اے درگت ءَ تو جیڑ ئے کہ بگیری داروکیں اھوالکارے ءِ گٹگیر کنگ ءَ کئے ھدوک بیت گڑا بنداتی گمان پاکستانی سیکورٹی ایجنسیانی نیمگ ءَ روت۔‘‘


 


من پھلی لوٹ آں منی جند اے گپ ءَ ستک نہ دار ایت کہ یورپی ءُ روکپتی ڈیھانی واکدارانی تہ ءَ ھمینچو مردمگری ھست ءُ آ ھمینچو پہ راھدار اَنت کہ جھان آیاں بے کچوئی ساڑائیت ءُ آیانی دوداں نازین ایت، نا کہ گْوستانک ءَ مارا آیانی شریانی درور رس ایت۔ آیاں چینچو دیمروی کرتگ کورونا ءَ آیانی دیمروی ءِ راز پاشک کرتگ کہ آیانی دیمروی ءِ تہ ءَ چینچو کٹ ءُ چینچو راست مان اِنت۔ مروچی کہ مئے سر ءَ کپتگ ما سویڈن ءِ پولیس ءِ کارپداں گندگ ءَ ایں کہ چینچو تگ ءُ تاچ اِنت۔من گپے بہ جن آں بلکیں نازانتی یے لیکگ بہ بیت۔ پاکستان ءِ چہ درساں مستریں انگریزی روتاکاں یکے، نیوز انٹرنیشنل ءِ شونکار « تلئت اسلم» کہ گوں ساجدھسین ءَ باز سالان یکجا کار ئِے کرتگ ، گْوش ایت: ’’ اے اجکہ کنوکیں جیڑھے ، من پہ ساجد ءَ پریشان آں۔آئی ءِ سیاسی باھوٹ کنگ ءِ دزبندی منگ بیتگ ءُ ھمک کار پہ گیگ گْوم بیگ ءَ اَت اَنت۔ آئی ءَ من ءَ گْوشتگ کہ آئی ءَ وتی کھول ءِ چہ اد ءَ کشگ ءِ واھگ داشتگ۔اے سکیں مانگیش اتگ ءُ دلپروش کنوکیں گپے۔ من سویڈن پولیس ءَ اے درگت ءَ نبشتہ کنگ ءِ کوشست کرتگ ءُ اے درگت ءَ گوں واکداراں رھوت کرتگ، بلے آ باز ناھودگ اَنت۔‘‘


 


من چوش کہ نہ زان آں ءُ منی پیم ءَ بازیں سنگت ھست اَنت کہ آ ھم چوش منیگ ءَ نہ زان اَنت کہ چی نبشتہ بہ کن اَنت۔ چاگردی رسانکدر ءُ بلوچانی دامگی ریڈیواں شنگ بیوکیں گپاں ما کہ گوش دار ایں، پہ ساجد ءَ زھیر ءُ بے تاھیری درشان کنگ بیگ ءَ اِنت، ھرکس ءَ پہ ساجد ءِ دانک ءُ نبشتانکاں زھیر کنگ ءَ اِنت بلے آ کہ بیگواہ اِنت آ ایوک ءَ ندکارے نہ اِنت، ندکار کہ وتی جند ءِ دیدانک ءُ مارشتاں درشان اَنت۔ وش ءُ ناوشیں جاوراں گچینی گالاں زیمرین اَنت۔ ساجد اھوالکارے ھم کہ آ چہ راستیانی سر ءَ دروگانی چادر ءَ دور کنت۔ آ پیشکونڈ ایت ءُ چہ تھاروکی ءَ راستی ءَ درکنت ءُ رژناھی ءَ کار ایت، آئی ءِ گال مدام دل سارت ءُ وژنود کنوک نہ اَنت پہ ھرکس ءَ وَ بھ نا ۔ ۔ ۔ من گمان کن آں کہ آ وت اے جاوراں اگاں ڈن ءَ بوتین ءُ آئی ءَ بیگواھیں اھوالکارے ءِ درگت ءَ نبشتہ بہ کرتیں ، زھیرناکیں گپ نبشتہ کرتگ اَت نا کہ چوش من ءَ جنگل جگ اِتگ اَت بلکیں آئی ءَ ھیرتی ءَ پول اتگ اَت ءُ پولیس ءِ سستی ءُ سویڈن ءِ واکدارانی ناھدوگیں کرد پاشک کرتگ اَت۔


 


بلے من چی نبشتہ بہ کن آں ؟


 


من چد ءُ پیش ھم یورپ ءُ سویڈن ءَ بیگواھیں مردمانی درگت ءَ اش کرتگ، من ڈوکاریں مردمانی چوشیں گلانی درگت ءَ اش کرتگ کہ آیورپ ءَ ترام اتگیں رنگے ءَ کلپیں کار کن اَنت۔ مردم کشگ، آوار جنگ گوں جنیناں جنسی زوراکی کنگ، نشہ بھا کنگ،مزنیں دزی ءُ ڈنگی کنگ اے روکپتی ڈیھاں چہ پدمنتگیں ڈیھاں گیشتر ترسناکیں رنگے ءَ بیگ ءَ اَنت۔سویڈن ءَ وَ بیگواھیں مردمانی یک مزنیں لڑے ھست کہ روچ پہ روچ گیش بیان اِنت۔


 


سویڈن ءَ بھمانگیں رنگے ءَ بیگواہ بیوکیں انچیں مردم ھم ھست کہ سرکاری بنشون آیانی درگت ءَ وتی دپ ءَ دوچ اَنت ءُ ھچ نہ گْوش اَنت۔13 پروری 2015 ءَ سویڈن ءِ یک ھالتاکے ءَ نبشتگ:ھمک سال چہ سویڈن ءَ ھزارھا درانڈیھیں چک بیگواہ بیت۔ اے ایوک ءَ چک نہ اَنت ایشانی تہ ءَ رستگیں ورنا ھم گون اَنت۔


 


سال 2014 ءَ سویڈن ءِ درانڈیھانی تک ءِ نیمگ ءَ گْوشتگ بیتگ کہ 347 کس بیگواہ بیتگ ءُ چہ آیاں ایوک ءَ 59 کس درگیجگ بیتگ۔ایشانی تہ ءَ داں 12 ءَ بہ گر 17 سالی ئیں مردم گون اِنت۔سویڈن ءَ بیگواھیں مردمانی نام ءِ سر ءَ درسرکاری گلے ھست آئی ءِ رد ءَ ماں سویڈنءَ 7 ھزار مردم بیگواہ اِنت، اے گپ آئی ءَ سال 2015 ءَ جتگ۔ نی ایشانی کچ کم یا گیش بوت کنت۔ چہ ساجد ءَ پد چہ سویڈن ءِ جتائیں شھراں پنچ مردم بیگواہ اِنت کہ آ جتائیں سند ءُ سالانی مردم اَنت آیانی تہ ءَ 17 سالی جنکے ھم گون اِنت کہ آیانی درگت ءَ « سویڈن ءَ بیگواھیں مردم» ، نامیں گل ءَ ھال شنگ کرتگ۔


 


اے گپاں من پمیشکا شکسایگ ءَ آں کہ زانگ بہ بیت سویڈن ستر چہ پدمنتگیں ڈیھاں دیم ءَ تر اِنت بلے آئی ءِ شھر ءُ بازار ھم چوش نوان ءُ مھر نہ اَنت کہ آ اُود ءَ مردم بیگواہ کنگ مہ بیت، چوش وَ نی بوت نہ کنت کہ یک سوگہ ءُ رستگیں مردمے چہ پریں شھرے ءَ وت گسر بہ بیت پمیشکا اے کہ مردم بیگواہ اَنت ایشاں وتی پشت ءَ یک رازے اشتگ ءُ بیگواہ اَنت۔ انچوش کہ ساجد ءِ بیگواھی ءَ ، پمیشکا دنیگت پہ نبشتہ کنگ ءَ ابید چہ زھیراں ھچ نیست۔