داں جھان ھستیں تو نمیران ئِے(شھید جاوید پنّام ء آسپ یات)

نبشتہ کار: زُھرہ دشتی

بے وسیں زِندمان ءِ تہ ءَ لھتیں انچیں روچ ءُ سال بنی آدم ءَ گوں سپر کنت کہ داں گیدی ءَ درچکے تاکے سُر اِیت ءُ تئی زِندمان ءِ گُڈی ساھت ءَ داں ترا گوں ھما لِوار سوچ ءُ ابیتکیں ترانگاں گیچ اِیت، ترا اے سوچِنیں دردانی پراموش بوگ ءَ کھر سازیں زمانگ ءَ ھِچ داب ءَ موہ نہ دات۔ منی جند ءَ وتی ارواہ ءِ پیلوشینگ ھیل کُرتگ، برے اپریل ءُ برے دسمبر، ارواہ بیچارگ چیھانٹ جنت کہ نوں من ءَ بس اِنت، نوں من کُجام نہ گیگیں جاوراں اُوپار بہ کناں، بلے اُوپار کنگ لوٹ اَنت۔ اپریل ءِ بنداتی روچ سال ءِ 2025 ءِ ناوشیں ساھت ءَ کہ پُرشتگ ءُ کلنڈیں دیوالانی دیم ءَ بس بے زُبانیں اکس تران کنگ ءَ اِت اَنت، لِوار ءِ بْرانز ءَ گُواڑگ بے ساہ اِتاں۔ کاڑانی سر ءِ مِسک ءُ مھِلبانی بوہ ءُ چاپ ءُ ھالو پہ موتکی ءِ دروشُم ءَ مٹ بوھان اِت اَنت، موسُم ءِ لُنٹانی سر ءِ بِچکند چہ بازیں اندوھاں گیمُرتگ ءُ میتگ ءَ ھِچ نہ منتگ اَت۔ ابید چہ مُلوری ءَ ھورک ءُ ھالیگیں گِس ءَ گْوش ئے کرن گْوستگاں، ھنکین ءَ برمشے نہ مان اِیت ءُ میتگ ءِ مردُما لڈّ اِتگ اَت ءُ بس گیر پش کپتگ اِتاں ، ھو بس گیر پش کپتگ اِتاں۔ منی مارِشتانی میان ءَ زِندمان ءِ نیزگارتِریں شئے تئی مانِشت ءَ گوں پتاتگیں ھزار ٹپّ ءُ ٹور اُوپار کُتگیں اَرواہ اِنت، پرچا کِہ منی مجگ ءَ اِنچو کوھیں رنج تئی باتِن ءُ تئی کُنٹ ءَ ڈکّ داتگیں ارواہ اُوپار کنت۔ ھِچ گُمان کنگ ھم نہ بیت، بلے ارواہ پہ مِھر سینگارگ بیت۔ چی ءَ کِہ گیدی ءِ جلواناک تِریں شئے مِھر اِنت، مِھر یک ابرمئ شئے یے دُگنیا ءِ تہ ءَ، یک انچیں مِھرے زمین ءِ پُسگاں پہ وت ءَ گِچین کُتگ کہ بے دروریں وتی ساہ ءَ چہ گیش مُھکمیں مِھر بلوچِستان ءِ کوہ بالادیں یاگی ءُ مھگونگیں، ماھلیں کاڑ پہ زمین دیوانگ اَنت۔ من برے برے جیڑاں کہ ھرکس پہ وت زِندگ اِنت، اِد ءَ ھرکس وتی ھُدا وت اِنت، بلے من رد گْوشت اِد ءَ ھرکس پہ وت زِندگ نہ اِنت، کسے پہ راج زِندگ اِنت ءُ کسے پہ گُلزمین ءِ آجوئی ءِ وابانی بشارتاں زِندگ اِنت، کسے پہ آیوکیں پدریچ ءِ باندات ءَ کندیلیں رُژن ءِ بلینگ ءَ زِندگ اِنت، کسے پہ رولہ ءِ ودار ءَ زھیرانی بانور کنگ ءَ زِندگ اِنت، ھرکس ءَ پہ وت ءَ یک کِشکے گِچین کُتگ بلے زمین ءِ بامردیں سرمچاراں تھنا راج ءِ باندات ءِ گم کُوپگاں کُتگ ءُ دیم ءَ جُنزان اَنت۔

من چوناھیا ھما میتگ ءَ ودی بوتگاں کہ منی میتگ ءَ سیاست ءِ جند نہ بوتگ، بلے مئے میتگ ءِ مردُم ھم بلوچ ِت اَنت۔ مئے میتگ ءِ گِس ھم ماندارگ بوتاں، مئے دیم ءَ مئے میتگ ءِ ورنا ھم زِندانی کنگ بوتگ اِتاں، مئے میتگ ءَ ھم جون کپتگ اَت، من ھم ٹپّ ءُ ٹوریں لاش دیستگ اَت، مئے میتگ ءَ ھم ننگ ءُ لجّ پھازگ نہ بوتگ اَت چہ لشکر ءِ زوراکیاں، بلے پرچا چوش بوت؟ پرچا جون پہ سوگات دیگ بوتاں؟ پرچا لشکر شپ ءِ وھد ءُ نھنگام ءَ میتگ ءِ چاریں آتراپاں گرد اِیت؟ بے ھُدائیں لشکر کِہ ھِچ پجاہ نیاریت، بلے میتگ ءِ مردُم کوکار کنگ ءُ گْوشگ ءَ اِتاں کہ مارا گوں سیاست ءَ ھِچ کار نیست، مئے ورنا بلوچی ھم در برگ ءِ جُھد ءَ نہ اَنت، مئے زالبولانی پادانی مُھکمیں سانکل انگت پتاتگ اَنت۔ ما وت ماں وت زات ءُ زُریات ءِ سر ءَ جیگ پہ جیگ اِیں، ما واجہ ءِ ھُکمانی منوگِر اِیں، بلے واجہ انگت مئے کم شرپی ءَ کنَگ اِنت۔ پرچا کہ میتگ ءِ مردُماں شلوارے دْراج کُت ءُ بروت داب دات اَنت ءُ وت ءَ بلوچ کُت ءُ واجکار ءِ چمّاں ترا بس بلوچ ءِ نام پِر بوگی اِنت، تو وتی بالاد پہ بلوچی سینگار اِتگ الّم نہ اِنت کہ کِرد ءَ ھم بہ پلگار ، بلے میتگ ءَ چار ءُ پنچ وانِندگ ءُ زانتکاریں پُسگ ھم ھست اَت۔ اِشاں چہ یک بامردیں پُسگے شھید جاوید پنّام ء آسپ اَت، شھید جاوید جان بے کِساس ءَ مِھروان ءُ مُھکم ءُ پھک دِلیں سنگتے اَت۔ آ زاھِر ءَ بے برمش ءُ بے توار اَت، ھردیں کہ کُل مردُم یکجاہ بوتاں ءُ بٹاک جت اِش برے بانُک کریمہ ءُ برے ڈاکٹر اللہ نِزر ءَ ڈوبارگ ءَ اِتاں ءُ ھر کس وت ءَ یک داناک ءُ زانتکارے پھمگ ءَ اَت یا بلوچیں مات ءُ گْوھاراں زاہ دیگ ءَ باج برگ ءَ اِتاں۔ شھید ءَ گوں اے دابیں بے سریں مردُم ءُ وت گڑیں گپّاں گوں ھِچ سیادی نہ داشت، آ بس نِشتگ اَت ءُ گوشدارگ ءَ اَت۔ وتی باتِن ءَ کِرد رُودینگ ءَ اَت، من شھید ءِ بابت ءَ ھمینچو نِبشتہ بہ کناں کم اِنت، من چہ کسانی ءَ آئی ءِ چمانی دیم ءَ رُستگ ءُ مزن بوتگ اِتاں، آئی ءَ چہ منی درکسانی ءَ گوں من ءَ مِھر اَت۔ من ءَ انگت ءَ گیر کئیت کہ ماھِکانیں سر شپاں سر گْوات لھم لھمُک ءَ کشّگ ءَ بوتگ گُڑا ما دوئیں بان ءِ پیژگاہ ءَ یکّیں تھت ءِ سر ءَ نِشتگیں ءُ بلوچی تامُر چار اِتگ، من گیشتِر بانُک کریمہ ءِ بابت ءَ آئی ءِ کِر ءَ در بُرتگ اَت، رزا جھانگیر ءِ اکس من ءَ پیشے داشتگ اَنت ءُ کمبر چاکر ءِ کِرد ءِ بابت ءَ من باز در بُرتگ اَت۔ برے آئی ءَ کِسہ گْوپتگ داں من واب کپتگ آں۔ شھید ءَ بازیں ھبر ءُ تران گوں کس ءَ نہ کُتگ اَت، بلے منی تب مُدام داشت ئِے۔
برے من ءَ نبشتہ کنگ ءِ رھبند پوہ کُتگ اَت ءُ برے منی نبشتہ کُتگیں شئیرانی سر ءَ کند اِت ئِے۔ آئی ءَ مُدام گوں من ءَ مسکرا کُتگ اَت، من کہ ھردیں اَئیدانی روچ ءَ نوکیں پُچ پِر کُتاں گُڑا اَول ءَ شُتاں ھمائی ءَ پیشداشت آں، برے برے من ءَ کلاگے زُرت گُڑا من زھر کُت ءُ من ءَ وتی زانسراں واپینت ءُ گْوشت ئِے کہ زھر مہ کن پُلو باندا ترا براں کُنر ءِ چِنگ ءَ۔ گوربام کہ بوت آئی ءَ من ءَ کونر چِنگ ءَ بُرت ءُ ھمے روچ ءَ ما پدا دشت کُمبیل ءَ شُت اِیں، دشت کُمبیل ءَ آئی ءَ گوں سنگتے ءَ گِند ءُ گِدار کُت داں دیراں ما ھمود ءَ مھتل بوت اِیں کہ آھانی بُنگپ تھنا بلوچ ءُ بلوچِستان ءِ بابت ءَ اِت اَنت۔ شھید ءَ شِکار ءِ باز شوک ھست اَت، ھردیں کہ شِکار ءَ شُتگ اَت منی واستا الّم شانُتل ءُ کپوت گون اِت ئِے۔ شھید جاوید جان بی ایل ایپ (BLF) ءِ یک مُھکمیں سرمچارے اَت، آئی ءَ وتی گل ءِ سنگتاں گوں باز مِھر اَت۔ شھید ءَ وتی ھِچ چیزّ وتی سنگتاں چہ گیش دوست نہ داشت اَنت، آئی ءَ مُجتی مسکرا کُت ءُ سنگت کندینتاں، لس سنگتاں گوں آئی ءَ مِھر اَت، سمینیں بیگاہ کہ بوتگ گُڑا آ گوں سنگتاں وانگجاہ ءِ دیم ءَ پہ گْوازی ءَ شُت۔
وھد کہ پہ کس ءَ مھتل نہ بیت، وتی تینزیں گاماں گوں جُنزان اِنت۔ نوں ھما وھد اتکگ اَت کہ لشکر شر زانت ءُ پوہ اِنت کہ اے میتگ ءِ لس مھلوک منی بیمّ ءَ چہ چیر نہ اَنت اِد ءَ پہ باندات ءَ ندْر بوتگیں بامرد ھم ھست کہ منی پندلاں پْروش دَیگ ءَ اَنت۔ میتگ ءَ آشوب ودینگ ءَ اَنت، دُژمِن پہ وت ءَ لھتیں چاریگیں ءُ بھا بوتگیں بلوچُک دار اِیت کہ شپ ءِ وھد ءُ بے وھد ءَ شُمئے چم کہ سِلاہ بندیں ورناھاں کپ اِیت گُڑا من ءَ الّم سرپد بہ کن اِت۔ من ءَ یات اِنت کہ شپ ءِ نیم اَت شھید اَتک میتگ ءَ کسے سھی ءُ کسے اِنّا، اَئی ءَ لھتیں نان ءُ ورگ ءُ آپ زُرت ءُ شُت کہ سنگت گُژن ءَ گِپتگ اَنت۔ بانگواہ ءَ بام ءَ ٹِک نہ داتگ اَت، لشکر ءَ میتگ ءَ مان دات مارا بیھار دَیگ بوتگ اَت کہ وتی برات ءُ چُکّاں بہ گْوش اِت بیائے (سرینڈر بہ کن اِت) باجو بہ بہ اِت، مئے دیم ءَ وتی سِلاھاں چگل بہ دے اِت من شُمارا نوکری دیاں، من شُمارا گاڑی ءُ بنگلہ دیاں، بلے جاوید جان پہ اے چیزّ ءِ منّگ ءَ ساجو نہ اَت۔ آئی ءَ مُدام گْوشتگ اَت اے توپک من پہ شوک بڈّ ءَ نہ کُتگ، اے توپک منی وتن ءِ پھازگ ءِ واستا اِنت۔ من داں گُڈی ساہ ءَ لگور نہ باں، من وت ءَ وتی زمین ءِ ءُ شھیدانی رِتکگیں ھونانی دیم ءَ تژن ءُ شِگانی نہ کناں، اگاں مروچی من سِلاہ چگل داتاں گُڈا باندا منی زمین منی گاماں وتی سینگ ءَ اوپار کُت نہ کنت۔
ھمے میان ءَ جاور اَنچو نہ گیگ بنت کہ روچ ءَ وَ میتگ ءَ آیگ نہ بیت شپ ءِ نیم ءَ آ من ءَ کُلوہ کنت کہ منی ورگاں بر گِس ءَ ایر کن بان ءِ پیژگاہ ءَ مِکیں دار ءِ چیر ءَ کُبل ءِ چابیاں ایر کنت، شپ کہ تھار بیت من پہ تُرس ءُ لرز رواں ورگاں ایر کناں ءُ پُشت ءَ مان دیاں کایاں۔ اے ھما وھد بیت کہ لشکر دشت زریں بُگ ءَ، دشت بلنگور ءَ وتی بُنجل ءَ جوڑ کنت ءُ ھمُک روچ بمبگواری کنت۔ ھالانی رِد ءَ بازیں سھدار ءُ گُنگیں دلوت مِر اِیت، دشت ءِ تانسریں وانگجاہ ءُ نادْراھجاہ لشکر ءِ بُنجل جوڑ بوتگ اِتاں، مئے میتگ ءِ نادْراھجاہ ءَ ھم وتی بُنجل کُتگ اَت۔ ھمُک شپ تیر گواری کنت ءُ مھلوک ءَ بیمّ ءِ آماچ کنت، یک شپے ما گِس ءِ پیژگاہ ءَ ڈنّ ءَ نِندوک بہ اِیں تیر مئے سر ءَ چہ گْوز اَنت۔ شپ ءِ نیم ءَ گِساں بیڑ بارت ءُ ھمے جُست ءَ کنت کہ شُمئے سِلاہ (ہتیار) کُج اَنت؟ کمو وھد ءَ رند سنگتانی میتگ ءَ آیگ باز کم بوت ءُ لشکر باز گیش ءَ میتگ ءَ مان نہ رِتک۔ من کِہ گوربام ءَ وتی پُچ سر ءَ کُتاں کور ءَ پُچ شُشت ءُ اتک آں، من ءَ گُژن ءَ وتی وڑ ءَ کُتگ اَت۔ من کہ ھِردیں ورَگ دیم ءَ کُتاں پہ ورگ ءَ منی دیست کہ دگ ءِ سر ءَ دو لشکر ءِ کارمنداں ورنایے گِپتگ جُست ءُ پُرس اِش کنگ ءَ اَنت، من ءَ گُشان سر ءَ نہ اَت ءُ پاد شِپاد ءَ من تچان بوتاں کہ آسِپ وتی بان ءِ پیژگاہ ءَ دو دپ ءِ بندگ ءَ اَت۔ آئی ءَ من ءَ جُست کُت کہ ”ھاں زُھرو! کئے تئی رند ءَ کپتگ؟“
من گْوشت زوت کن مدار دُژمِن ءَ میتگ ءَ مان داتگ، گُڑا کند اِت ءُ گْوشت ئے: ”اے دروگ کئے ءَ بستگ تئی کِرّ ءَ؟“
من گْوشت کہ من وت دیستگ اَنت، گُڑا آئی ءَ وتی سِلاہ زُرت ءُ تھنا دراَتک ءُ شُت۔ اے روچ ءَ چہ پد مئے باز گیش ءَ گِند ءُ نِند نہ بوت، آ برے برے شپاں میتگ ءَ اَتک گُڑا دگے دو سئے سنگت ءَ پجیگ ءَ، بلے مُجتی دیم پہ وتی ماتیں کوھاں شُت اَنت۔ آ زمین پھازوک انگت ھم سیائجی ءُ مزنبند ءِ پھنات ءَ جنگ ءَ اَنت ءُ لھتین ءَ کِہ توپک پہ شوک بڈّ ءَ اَت جنگل ءِ گزانی تہ ءَ شُت ءُ اَتکاں، جنگانی گْرانیں وھد ءُ ساھتاں اِشاں وتی سنگر مٹّ کُت اَنت۔ پہ وت ءَ وتی وش ءُ آسودگیں زِندمان گِچین کُت، ھمے داب ءَ مئے باز گیش ءَ رھوت نہ بوت، یک روچے من ءَ نوکیں لمبرے ءَ کُلوھے اَتکگ اَت کہ ”چوناں میتگ ءِ جاور؟“ من پُرس اِت کہ تو کئے؟ پسّویے دات کہ ”واہ پُل تو چو زوت من ءَ شموشتگ، ترا گیر نئیت کہ تو داں منیگ ءَ شام نہ وارتہ، ترا واب نیاتکگ گُڑا ما آ شپ ءَ داں بے وھد ءَ گپ ءُ تران کُتگ اَت۔“
ھمے داب ءَ شپ ءَ ما مُدام ھال اِھوال کُتگ اَت ءُ یک روچے اناگت ما گپّے ءِ سبب ءَ مِڑ اِت اِیں ءُ داں مزنیں مُدتے ءَ زھر بوت اِیں۔ میتگ ءَ لشکر ءِ زوراکی گیش بوگ ءَ اِتاں، نیم مردُماں لڈّ اِتگ اَت۔ بھِشت دروشُمیں ھنکین میزان میزان ءَ پُروشان بوت، ھمئے داب ءَ ما ھم لاچار بوت اِیں ءُ لڈّ اِت۔ چار سال من پہ ابیتکی جُنزینت، مئے ھِچ ھال اِھوال نیست اَت، آئی ءِ گیر منی باتِن ءَ بس دردانی ھار ملّینگ ءَ اِتاں، مئے لوگ ءَ ھرکس کہ شُت آئی ءِ چارگ ءَ مُدام جُستے کُت کہ ”شُما سجئیں کائے زُھرہ ءَ زھیر نہ کنت منی واستا؟“
من باز جُھد کُت کہ گوں ترا پد ءَ پُر مِھر ءُ یاتگاریں نیادے بہ کناں، بلے وھد زوراک اَت۔ من یک روچے کُلوہ کُتگ اَت گُڑا دامگ ءَ نہ اَت، من باز ودار کُت آئی ءِ پسّہ اتکگ اَت کہ ”ھاں سنگت تو کئے؟“
من گْوشت من زُھرہ، پسّوے داتگ اَت کہ ”تو زوت یات کُتگ منارا“
من پ ءَ گْوشت کہ وتی اکسے دیم دے کند اِت ءُ گْوشت ئے: ”اکس دیم نہ دیاں، اگاں زھیر کنت وت بیا منی چارگ ءَ۔“
من ءَ باز جُست ءُ پُرسے کُت کہ ”دشت ءَ نہ شُتگ ئے“، ھر وھد ءَ میتگ ءِ مردُمانی جُستے کُت ءُ گْوشت ئے ”کئی لوگ ءَ شُتگ ئے“، ءُ من ءَ کور ءُ کھچرانی، لَیبجاہ ءُ سنگتانی سرجمینانی جُستے کُت، من پسہ دات کہ میتگ ءَ بس گیر پدمنتگ اَنت شُمارا چہ پد میتگ شُمئے زھیراں وتی ارجاں جتگ۔ کند اِت ءُ گْوشت ئے: ”ھو! ما داں میتگ ءَ اِت اِیں شُما وَ مارا نیشت کہ ما میتگ ءَ بہ نِند اِیں۔“

ھمے داب ءَ وھد ءَ منی نزیک ءَ چہ نزیکتِریں ھمبل بُرتگ اَنت، بلے من ءَ انگت وتی ابیتکیاں گوں مِھر بوتگ۔ پرچا کہ من زِندمان ءِ دردانی تہ ءَ پروش نہ وارتگیں مُساپِرے بوتگ آں، ھمے داب ءَ اپریل ءِ بنداتی روچ بِنا بوتگ اَت اَئید ءِ ھم دومی روچ اَت من گوں گْوانکو ءَ دلگوش اِتاں کہ منی گُوشاں مُلوریں بْرمشے کپت کہ بیا اِد ءَ، من چک ترّینت ءُ چار اِت آسپ ءِ کستِریں گْوھارُک اِنت، بلے دستے لرزگ ءَ اِتاں ءُ دیدگاں ارساں شل داتگ اَت۔ نگاھے مروچی پہ دگے دابے سبز تر اِتگ اِتاں، آئی ءِ ھما ودار سرجم بوتگ اَت کہ وتن آجو بیت ءُ تو گوں بچکنداں دوبر واتر بہ ئے، آئی ءِ ھما تکانسریں ودار سرجم اَت کہ کوھانی تھ ءِ ھمُک تیرانی توار گوں آئی ءِ باتِن ءِ دْریکگاں ھوار اَت۔ ھما شپ ءِ ودار سرجم بوتگ اَت کہ شپ ءِ نیم پاساں پہ ترا اومانے کُت ءُ برے جیڑ اِت ئے کہ تو ورگ وارتگ یا شُد ءُ تُنّ کوھانی دلبند ءَ سر ایر کُتگ ءُ واب کپتگ ئے، آئی ءِ دیدگاں نوں بس سرجمیں زند ءِ دردناکیں ودار زوراکیں زمانگ ءَ بکشاتگ اَت۔ اَنچو گُمان بوت آئی ءِ زِند ءِ گُڈی واھِشت پُلگ بوتگ اَت، من پُرس اِت کہ چی بوتگ؟ لُنٹے ھُشک اِتاں ءُ پسّہ دیگ ءِ جوزگ آئی ءِ تہ ءَ مان نیست اَت۔ داں ساھتے گْوزگ ءَ پد آئی ءَ گوں لرزناکیں توارے ءَ گْوشت کہ مارا گْوشتگ اِش ”جاوید ءِ جاور نگیگ اَنت ءُ نادْراھجاہ اِنت، زوت کن اِت بیا اِت۔“

اے ناوشیں ھبر ءِ اِش کنگ ءَ گوں منی باتِن ءَ درد ءُ اندوھاں باھند کُت ءُ من ءَ آئی ءِ ھرچ گیر وتی امبازاں زوران اَت، ھما یات کہ تو مُدام منی گوم ءَ سرشپانی ماھِکانی ءَ نِشت ءُ داں دیراں ھبر ءُ تْران کُت۔ چم گوں تھاریں گیدی ءِ رُژن بلینوکیں ماہ ءَ کُت اَنت ءُ بلوچِستان ءِ زیبائی شوھاز اِت، شھیدانی شُھر چکیں ھونانی زیبائی شوھاز اِت، نمیران بوتگیں سرانی دیمونیانی بابت ءَ جیڑ اِت، من تانسریں گیر کُشت ءُ وتی اندر ءَ کسارت کُت اَنت ءُ ارس گْوش ئے کرنے بیت کہ دیدگانی تہ ءَ تئی جُتائی ءِ مارِشتاں گوں سمبھینتگ اِتاں، لُنٹانی سر ءِ بچکند ءَ پْروش وارتگ اَت، بلے من وتی ارس پہ زور دِل ءِ دمکاں چیر داتاں، من زانتگ اَت کہ تو شھید کنگ بوتگ ئِے ھمے ساھت ءَ چیزّے دانک گیر اَتک کِہ

”دوریں مساپتاں کِہ منی پاد چُک اِتاں
من زانتگ اَت کہ پہ تو دوبر آھگی نہ اِنت“

مئے گِس ءِ مردُم کس اے جیڑگ ءَ نہ اَت کہ تو ھست ئِے یا مُجتی زمین ءِ سینگ ءَ رِتکگیں ھوناں گوں نمیران بوتگ ئِے، دِل گْوشگ ءَ اَت دْریگتیں اے ھال دروگے پدّر بات بلے اے ھبر دروگے نہ بوت۔ کمو کلاک ءَ رند منی سر ءَ کُلوھے اَتکگ اَت کہ ”شُما گُڈی دیدار ءَ گوں کپ اِت یا اِنّا“
منی اَرس چہ دیدگاں مہ دار کنگ ءَ نہ اِتاں من جیڑ اِت کہ اے ناوشیں ھال ءَ کئے ءَ پیسر ءَ سر بہ کناں کِہ تو نمیران بوتگ ئِے، من باز جُھد کُت منی اَرس اے راجدوستیں مردُمانی دیم ءَ پدّر مہ بنت بلے تئی گیر من ءَ تاھیر بکشگ ءَ نیلگ ءَ اِتاں ءُ من ءَ ھمے دانک ءَ مُھکم کُت وتن مئے ایمان اِنت، وتن ءِ پھازگ مئے پرز اِنت۔ وتن سمو ءُ ریھان، مریم ءُ میرل، یاسمہ ءُ زربار ءِ دیمونیانی ءُ ابدمانیں مِھرانی نِبشتہ کنوکیں ند اِنت۔ وتن شھمیریں سرانی ھوناں گوں سینگار اِتگیں بانور، وتن شارُل، وتن ماھل، وتن گنجُل، وتن اَسپہ ءُ بانڑی اِنت، وتن لُمہ ئیں ھتم ناز ءِ گُشان اِنت، وتن ھما زیبائیں بھِشت ءِ ٹُکِر اِنت، وتن ماتانی ودی کُتگیں نمیرانیں بچّانی دیار اِنت، ھما سر متابیں ورنا کہ ماتاں پہ آشوب ءَ نازینتگ اَنت۔ من کہ ھردیں نِزور باں گُڑا من ءَ ھوا ءِ مات ءُ لُمہ یاسمین ءِ، ءُ ھمل مومِن ءِ مات ءِ جوزگ مُھکم کن اَنت، بلے یار گپے زان ئے تئی روگ ءَ دِگے ھِچ ندارگ مٹ نہ بوت مردُم انگت گُلامی ءِ آماچیں مارِشتاں چہ آجو نہ بوتگ اَنت ءُ تئی نمیرانی ءَ کمو وھد ءَ ھرکس وت ءَ راجدوست ءُ دِگر ءَ راج دُژمِن بوگ ءِ منّانک دیگ ءَ اَت۔ پُرس ءِ پتّر سیاہ گواتاں زُرت ءُ شُتاں، بلے زان ئِے بے تو موسُم ءِ ھرچ رنگ لگوشتگ اَنت۔ شپ منی چماں تھاری یے مان پتائیت ءُ بہ گندے اِستال نازینک جن اَنت، دشت ءِ دردیگیں دِل تئی ھونانی وازمندگ اِنت، تاموریانی چِراگ پہ نازے سیاہ شپاں بانور بنت ءُ ابیتکیں ءُ سِرتگیں زھیراں رولہ گمیگ کُتگ، بلے من انگت پرُشتگیں دیوالے ءِ باھوٹاں ءُ تئی اکس ءَ گوں جیڑاں کِہ زمین ءِ مِھر چینچو زیبدار اَنت، گُڑا من ءَ ھما روچ گیر کئیت کِہ گوریچ وتئ تب ءُ دروشُم ءَ شیکگ ءَ اَت ءُ مہ ڈن ءَ روتاب ءَ نِشتگ اِت اِیں آئی ءَ کِتابے گون اَت ءُ وانگ ءَ اَت، من آئی ءِ دیدگانی تہ ءَ سپر کنان اِتاں ءُ آجوئی ءِ چیدگ ءَ راستیں گُلامی ءَ پولگ ءَ اِتاں کِہ اناگت ءَ آئی ءَ وتی چم چِست کُت اَنت ءُ منارا جُست کُت کہ چی جیڑگ ءَ ئے من پسّہ دات کہ زمین چینچو زیبا اِنت آئی ءَ بِچکند اِت ءُ سر جھل کُت ءُ گْوشت ئے کِہ ”ھمینچو داں تو مار اِت کن ئے یا ھمینچو کِہ تو مار اِت نہ کن ئے۔“
پد ءَ من پُرس اِت کِہ اے زمین زان ءَ سک زیبائیں کہ شُما کُربانی ءِ گُڈّی سیمسراں داں سر بوتگ ئِے، پد ءَ گُڑا آ پاد اَتک ءُ شُت منی داں چماں کار کُت آ جُنزان اَت، آ سپر کنان اَت، آ اَجوئی ءِ وابانی پولگ ءَ سپر کنان اَت، آ گُلامی ءِ ھُنڈالانی ولگواج کنگ ءَ سپر کنان اَت، منی نِگاھاں داں اندیم ءُ گار بوت۔ من پد ءَ نہ دیست، من چاریں آتراپاں پول اِت من نہ دیست، بلے من انگت جیڑگ ءَ اِتاں کِہ زمین چینچو زیبا اِنت کہ اِد ءَ ھرچ ندارگ گوں ھون سمبھینتگ۔ اناگت ءَ تیراں توار کُت ءُ آ چہ ھون ءَ میچلتگ اَت، زمین ءِ وابیں پُلک آئی ءِ ھوناں گوں ھِژم گِران اِتاں، اے زیبائی گوں ازمان ءَ بندوک اَت۔ اے زیبائی بزگیں دردیگیں زمین ءَ بندوک اَت۔ اے ساھت ءَ زمین چہ ھرچ شئے ءَ زیبدار تِر اَت، آزمان ءِ اِستال سوت جنان اِتاں، اَبرم وتی درُوشُم ءَ مٹّینان اَت۔ ھمُک ھون ءِ ترمپ یک شھیدے ءِ داستان نبیسگ ءَ اَت، کوش لھم لھمُک ءَ بلوچِستان ءِ سِنگ ءُ ڈوک، درچک ءُ دار، کور ءُ کھچر ءُ تل ءُ شھجواں دْروت دیان اَت کِہ پہ ترا پد ءَ مروچی زمین پھازے نمیران بوتگ۔ مروچی سالے سرجم بوت، بلے جاوید جان تئی دیمونی داں جھان ھستیں ابدمان اِنت۔ کِردارانی واھُند نہ مِر اَنت ءُ بیگُواہ نہ بنت، آھانی ھون ءِ وژبوہ تانسریں وتن ءَ تالان بیت ءُ بلوچ راج ءِ ورناھاں ھمے کِشک ءَ رھادگ بوگ ءِ پنت ءَ دنت داں جھان ھستیں تو نمیران ئِے، گُڈسر ءَ من وتی نبشتانک ءَ گوں وتی نِبشتہ کُتگیں لچُہ ءَ گُونڈ داراں کہ ھمُک شھیدءِ کلوہ اِنت پہ وتی ھانُل ءَ۔

ھانُل منی کبر ءِ سرون ءَ
تو پہ من ءَ زاری مہ کن
ھانُل منی اھد ءَ مہ نِند
مُرواردیں ارساں مہ گْوار
ھانُل من براتاں کمبر ءِ
دودا ءِ پنت من زُرتگ آں
بڈّ ءَ سلاھے دراَتکگ
ءُ کتار سینگ ءَ کماتگ آں
ھانُل بلوچی من زھگے آں
پہ من تچگ اَیبیں گُشے
پاسپاناں لج ءِ من وتی
سردریں مات ءُ گْوھار ءِ گُشاناں من
گْوانک اِنت منارا گُلزمین
چاگی ءِ دلبند تپتگیں
گوں بمب ءُ باروداں سُپتگیں
مشکے گُشے مئے مھشر اِنت
شال ءَ پد ءَ آسے بُن اِنت
پچ گِپتگ گنجیں گُوادر اُوں مئے
دشت ءِ بدن آس داتگ اَنت
پُلک چہ جبین لھڑ گِپتگاں
کیچ ءَ پد ءَ بئیت رھبرے
چو کہ گُلام مھمد ءُ واھِد کمبرے
گیر تانسریں پدمنتگاں
ھمبل ءُ دوزواہ رپتگاں
ھون چو نھِنگ ھار گِپتگاں
مھشر کُتگ مئے گُلزمین
موکاں من ھاک ءَ مادریں
کول اِنت من ءَ گوں سرزمین
گُڈی داں تیر ءَ جنگ کناں
چہ رستراں باج ءَ براں
مِستاگے چہ دیر ءَ بال کنت
مرگ ءِ منی ھال ءَ را دنت
اَرس دیدگاں چہ تئی شل دیاں
لُنٹ پرپُکیں تئی ھُشک باں
دیدگ ودار ءَ دم براں
روچ پہ ترا چو سال بنت
سرگْوات ترا زھیریگ کنت
رولہ ترا بے چاڑ کنت
ماھکان شپ ءِ ترا پُریسگ کنت
من زاناں جیڑے پہ من ءَ
زاناں ماہ ءِ دیم ءَ نِند ءِ گوں من ءَ ھمتران بئے
ھونانی بوہ ءَ مارے منی
ھر شیپ ءُ شھجوہ کور سراں
بلے ھانُل ترا گپے گُشاں
من پہ وتن سالونکاں تئ
تو پہ وتن بانور بو
دستاں گوں ھون ھِنی بکن
زھمے وتی ملگور ءَ کن
تو چو کریمہ بانُک ءَ
سیائجی ءِ کوہ ءَ مِک بو
لُنٹاں بہ جن مُزواک ءُ پن
داستان وان ریھان جان ءُ سمو ءِ
ءُ پہ مڑاھے اے بُگش
تو پہ وتن سالونک بئے
من اوں پہ تو بانور باں
کولے کناں من گوں ترا
آجو نہ بیت داں ماتیں وتن
نِنداں من رھچار باں تئی
ءُ تئی آھگ ءَ الھان گُشاں
کاڑاناں دْرائیں جم کناں
کِہ بیائے من ءَ بانور کن اِت
سالونک بوتگ منی شئے مُرید
من ھم پہ زمین ھانُل بئیاں
باروداں بنداں سینگ ءَ
کِشک ءَ من جُنزاں شارُل ءِ
تو پہ وتن سالونک منی
من پہ وتن بانور باں
ھانُل منی ءُ ھانُلی
پہ من وت ءَ موتکی مکن
جیگ ءَ چہ اَرس ءَ پُر مکن
مُرواردیں ارساں مہ شل

ترانگ ماھو ءِ کاروان جُنزان بات۔