نبشتہ کار: نازل بلوچ
مئے بلوچ راج ءِ نامدار ءُ بلاھیں وانِندہ، اُستاد ءُ شھزانت کتاب ءُ آئی ارزِشت ءِ بابت ءَ وڑ وڑیں گپ گْوش اَنت “کتاب بِہ وان اِت کہ کتاب شُمئے رھشُونی کن اَنت، “وانگ ءُ زانگ(ایجوکیشن) ءَ زور بہ دے اِت کہ راج چہ وانگ ءُ زانگ ءَ دیمروی کن اَنت۔“
گِند ئے ما اے گپاں منّ اِیں کہ کتاب ءِ وانگ المی اِنت، ھر کَس گْوش ایت کہ وانگ ءُ زانگ بنی آدم ءِ بُنکی ھَک اِنت ءُ چہ وانگ ءُ زانگ ءَ راج دیمروی کن اَنت۔ بلے پہ یک گُلامیں راجے ءَ پھمگ لوٹ ایت کہ وانگ ءُ زانگ ءِ مانا تھنا اِے وَ نہ اِنت کہ تو دژمن ءِ زبان ءَ وان ئے، دژمن ءِ ستا ءُ دْروگیں کِسھاں بہ وان ئے، یک بلاھیں انجینئر ءُ ڈاکٹرے بَہ ئے، بلاھیں سرکاری کارسرے جوڑ بِہ بَہ ئے ءُ وتی سرڈگار ءُ راج ءِ گلامی، لگتمالی ءُ بزگی ءَ مہ مار ئے، وتی راجی پجّار ءَ شموش ئے۔
گِند ئے ایجوکیشن ءِ مانا Awareness اِنت، ایجوکیشن ءِ مانا Knowledge اِنت پمیشکا اگاں تو ایران ءُ پاکستانی وانگجاھاں یا انچیں کتاب اَنت کہ آ دُژمن ءِ ندکاراں نبشتہ کُتگ اَنت، ایشانی وانگ ءَ تو الم رَد کپ ئے۔ چہ ھمے وڑیں کتابان ترا وتی جِند ءِ راجدپتر، بلوچی دود ءُ بلوچ راج ءِ بابت ءَ ھچ سرپدی نہ رس اِیت بلکیں تو گیش چہ بلوچیت ءَ دود بَہ ئے۔
اِے بے سمائیں چاگِرد ترا وانندھے گْوش ایت بلے ترا زانتکاری ھچ نہ بیت پرچا کہ ایجوکیشن ءِ مانا آگاھی ءُ زانتکاری اِنت۔ گِند ئے آزاتیں راج ماں وانگجاھاں وتی کَسان سالیں نودربراں راجدوستی ءِ درس دے اَنت، وانگجاہ ءِ کتابانی تہ ءَ وتی راج ءِ وزبت ءُ ستا ءِ دَرونتاں وانین اَنت کہ آیوکیں پدریچ(نسل) ءِ تہ ءَ زُبان دوستی ءُ راجدوستی ودی بہ بیت۔
زاناں بلوچ نودربر نہ مار اَنت کہ پاکستان آیاں ماں وانگجاھاں میجر ازیز بھٹی، 1965 ءِ پْروش وارتگیں جنگ ءِ دْروگیں کِسہ، مھمد جِناہ ءُ الامہ اکبال ءِ دْروگیں ستا، زِند ءُ مرگ ءِ بابت ءَ وانین ایت، ایشی ءَ ابید بلوچ نودربراں پاکستان ءِ سیاست، پاکستان ءِ ھک ءَ میان اُستمانی جیڑہ ءُ پاکستان ءِ دْروگ وانینگ بنت۔
بلوچ راج ءِ نودربراں وتی جِند ءِ بابو نوروز، بابا ھیر بکش مری، شھید نواب اکبر ھان بُگٹی، شھید بالاچ، شھید شیرزال کریما بلوچ، سرباز شاری بلوچ، ھمل ءُ جِئیند ءَ ھوار دگہ راجی ھستی ءُ بامردانی بابت ءَ وانینگ نہ بیت۔ بلوچ نودربراں بلوچستان ءُ بلوچ ءِ وزبت ءُ ستا وانینگ نہ بیت، اگاں بیت گُڑا انچیں دابے ءَ وانینگ بیت کہ بلوچ ءِ مجگ ءَ پاکستانی پرست بہ کنائین اِیں۔ گِند ئے پاکستان وت 1947 ءَ بنگالیانی رَدیں جُھد ءُ انگریز ءِ سیت ءِ واست ءَ اڈ دیگ بوتگ پد ءَ پاکستان 1971 دو بھر ءَ پْروشت۔ گِند ئے پاکستان ناں راجے ءُ ناں کہ مُلکے، اگاں راجے بوتیں گُڑا 1971 ءَ دو بھر ءَ نہ پْروشتگ اَت۔ زاناں آزات ءُ وتواجھیں راجانی مُلک ھم پْروش اَنت انچوشکہ پاکستان پْروشتگ؟
بلوچ ءُ بلوچستان چہ پاکستان ءَ ساری ءَ ھست اَت، بلوچ ءِ راجدپتر سک کْوھن اِنت، ما چہ پاکستان ءُ ایران ءَ پیسر یک آزات، وتواجہ ءُ جتائیں راجے ات ایں بلے انی پاکستان ءِ گُلامی، پاکستان ءِ دْروگیں Education ءَ مئے نوکیں پدریچ ءِ وانِندہ مجگی گُلام کُتگ اَنت۔ مرچاں بلوچ راج چہ وتی راجی زُبان ءَ بے کساس گِستا اِنت۔ اگاں یک بلوچے ءَ کالج ءُ یونیورسٹی ءَ ونتگ، انگریزی، پارسی، سندھی ءُ ھِندی ءَ زبر اِنت بلے وتی بلوچی زُبان ءِ دَرونت، بُنرھبندی کُمکّارگال ءُ رنگ گالانی بابت ءَ سما ئِے مہ بیت، وتی موبائل ءِ تہ ءَ ھم پارسی ءُ ھِندی بہ وان ایت، وتی پیسبوک ءُ شوشل میڈیائی پوسٹاں ھم ھِندی ءِ نبیسّ ایت گُڑا مجگی گُلامی ءِ چد ءُ مستریں نشانی چے لوٹ ئے؟
واجہ ناگُمان بلوچ گْوش ایت “پہ یک زُبانے ءَ چد ءُ مستریں بے اِزّتی دگہ چے بوت کنت کہ آئی ءِ جند ءِ پُسّگ آئی ءَ لگتمال بہ کن انت ءُ دگرانی زُبان ءَ وتی سر ءِ تاج بہ کن انت”
راستی وَ ایش اِنت کہ ھِندی، پارسی ءُ سندھی ءِ وڑیں دری زُبانانی وانگ ءَ ھچ پائدگ ھم نیست۔ مرچاں توری کراچی، لاھور ءُ اسلام آباد بہ بیت یا توری ایران تھران، اسپان ءُ شیراز بہ بنت مئے دُژمن ءِ زھگ وت انگریزی وان اَنت بلے مارا پارسی، سندھی ءُ ھِندی ءِ وڑیں بے مُرادیں زُبان ءُ آیانی دْروگاں وانین اَنت۔ اگاں گِند ئے مرچیگیں دیمروی کُتگیں ڈیجیٹل زمانگ ءَ ھمے دُژمن ءِ زُباناں ھچ بستار نیست۔ میڈیکل ءُ انجینئرنگ ءِ کتاب دْراہ انگریزی ءَ اَنت، انگریزی یک میان اُستمانی زُبانے پمیشکا تھنا ھما راج دیمروی کن اَنت وھدیکہ آ انگریزی ءَ گیشترّ بِہ وان اَنت پمیشکا ما ھم گوں بلوچ راج ءَ دزبندی کن ایں کہ انگریزی ءِ سر ءَ زور بہ دے اِت ءُ مُدام انگریزی بِہ وان اِت، دومی راجدوستی ءِ ھاتر ءَ وتی دزھُورکی ءِ وھد ءَ وتی راجی زُبان براھوئی ءُ بلوچی بِہ وان اِت ءُ نبشتہ بکن اِت پرچا کہ زِندگیں راج چہ وتی زُبان ءَ گِستا نہ بنت، راجی زُبان ءِ وانگ ءُ نبشتہ کنگ راجاں یکجاہ کنت، زُبان ءِ لبزانکی دیمروی راج ءِ تہ ءِ زُبان دوستی ءُ راجدوستی ودی کنت۔ وھدیکہ یک ایردستیں راجے ءِ ورناھیں وانندہ زُبان دوست ءُ راجدوست بوتگ گُڑا آ راج گُلامی نہ منّ ایت بلکیں وتی راجی آجوئی ءِ ھاتر ءَ گھگیری کنت۔
گُڑا باید اِنت بلوچ راج ءِ نودربر مرچیگیں دامگ(انٹرنٹ) ءِ آسراتی ءَ کارمرز کنان ءَ اول بلوچی دَرونتاں بہ وان اَنت ءُ وتی زُبان ءِ وانگ ءَ ھیل بکن اَنت کہ بلوچی پہ بلوچ ءَ آسان اِنت ءُ پد ءَ نبشتہ کنگ گوں راستیں رھبند ءَ در بہ بر اَنت۔ وھدیکہ ما بلوچی نبشتہ کنگ دربُرت گُڑا ھرکس وتی کھول، سْیاد ءُ میتگ ءِ بلوچاں بلوچی بِہ وانین ایت۔ باید اِنت مُدام بلوچی ءَ گوں بلوچی زگریں لبزاں بہ نبیسّ اَنت ءُ بلوچی ءِ زگریں گالاں گوں ھبر بہ کن اَنت۔
ما مُدام ھمے جُھد بکن ایں کہ بلوچی نبیسّگ ءِ وھد ءَ ھاس ھِندی ءِ لبزاں ھچبر کارمرز مہ کن ایں کہ ھمے زورگِریں زُبان ءَ مئے شھدیں زُبان ءَ تاوان داتگ، اگاں گالواری ءُ نبشتاری ءَ انگریزی ءِ لبزے کارمرز بیت ھچ جیڑھے نیست کہ انگریزی یک جھانی زُبانے، آئی ءِ وتی یک ارزِشتے ھست بلے بے مُرادیں سندھی ءُ ھِندی ءَ گوں ما ھچ وڑیں سْیادی ءُ نزیکی نیست بلکیں اے پہ مئے زُبان ءَ ازاب اَنت۔
شالا بلوچ راج یکمُشت، زُبان دوست ءُ راجدوست بات، بلوچی دیمروی بہ کنات۔
