گْوست

نبشتہ کار: جابر گلام

من کہ انچو کبرستان ءَ سر بوتاں یک یک ءَ دراھیں کبرانی دپ پچ بواں بوتاں، چہ کبراں در آیوکیں مردم پہ رد وتی وتی کبرانی سروناں ننداں بوت اَنت۔

من کہ کبرانی نیام ءَ سر بوتاں تہ کبرستاں ءَ چہ در اتکگیں ھمک مردم ءِ دْروشم گندگ بوَگ ءَ ات ءُ چاریں آتراپاں وتی چمّاں شھار دَگ ءُ چارگ ءَ اِت اَنت۔ گوریچانی رِد ءِ کبلھی سُنٹ ءَ چہ مردکارے ءَ توار جت بیا نماسگ بیا،

اے مردماں چہ تو کَے ءَ ناآشنا ئے؟ دُرست تئی وتی کس ءُ اَزیز اَنت نماسگ۔

دومی رد ءَ چہ مردے ءَ دیم گوں ھما کماش ءَ کُت ءُ گْوشت چون نماسگ من ءَ روچ بہ گیپت کہ مئے ھاندان ءِ تہ ءَ چوشیں لاگر ءُ پٹکّیں مردم نہ بوتگ گُڑا اے چون۔۔۔؟

آئی ءَ درّائینت تو روچ ءَ سوگند بہ کن یا تئی دیم ءِ سْرپ ءَ چہ کسے پاد بئیت ءُ آس ءَ سوگند بہ کنت، بلے اے مئے شمئے پدریچ اِنت۔ من آ مردکار ءِ گپ ءَ دلگوش کنگ ءِ ھوری ءَ تیوگیں کبرستان ءَ ھیرت ھیرت ءَ چاران اِت آں،

جاھے کماش ءُ ورنا یکیں رد ءَ ءُ جاھے دو دو رِد ءَ تھنا ورنا۔ جاھے رِدے کماشانی ءُ نیام ءَ یک ءُ دو تپلیں چک ءُ جاھے جاھے دو ءُ سَے رِد ءَ تھنا چُک کہ آیانی نیام ءَ جاھے جاھے یک یک زال گندگ ءَ پیداک اَت۔ بس من ءَ تھنا زالبولانی کزا یک یک رِدے گندگ ءَ پیداک اَت َکہ اُود ءَ کسان ءُ مزن ءُ گْونڈیں چُک ھم ھوار اَت۔

چوناھیا زالبول ھمک رد ءَ یک یک ءُ دو دو مان اَت، ورناھانی ، کماشانی، ءُ چُکانی رد ءَ گندگ ءَ پیداک اَت۔ رد پہ رد مردمانی بالاد ءِ کسانی ءُ مزنی ءُ رنگ ءُ دْروشم بدل بوان اِت اَنت۔

سر ءِ رِد ءُ جھلی رِد ءَ داں ھرچی ءَ دْروشم بدل کتگ اَت۔ سیمی رد ءَ چہ یک کماشے ءَ توار کت بیا نماسگ وتی راج  ءِ ھالاں بہ دے۔ من دیم ءَ تاب دَیگ ءَ اِتاں کہ دگرے ءَ گْوشت راج ءِ ھال چون اِنت؟ راج نشتگ ءُ مارا بس ڈوبار اِیت، وتی دْراھیں نابودیاں مئے گردن ءِ میار کنت۔ دگہ زالے ءَ گْوشت اِنّاں چُکاں میار پر نیست، چُکاں نہ آ وھد ءِ واری دیستگ نہ مئے وھد ءِ مشکل ءُ جنجالاں سرپد اَنت ءُ ناں کہ مئے وھد ءِ ھیال ءُ پگرانی کسان ءُ مزنی ءَ پھم اَنت۔

دگہ ورنایے بْرانز گپت ءُ گْوشت ئے اِنّاں اماں چو بے میار ھم نیاں کہ تو گْوشگ ءَ ئے، بس پاد پر دے اَنت۔ اے جاہ ءَ کہ مرچی لوگ ءُ جاہ اَنت اِد ءَ زمانگے ءَ دریا ءَ چَول جتگ؟

دگرے ءَ گْوشت بی بی تو پرچا اِیشانی بُن ءَ نہ بہ ئے، ایشاں ھرچی گْوشتگ مئے مردین ملامت کتگ اَنت۔ جنیں آدمانی ھچ نام ءَ نہ گِر اَنت، تو ایشانی دیوان ءَ بہ نند ءُ زمانگ ءِ گپّ ءَ بہ کن نہ گْوش ئے زمانگ ءَ جنین ءِ جند بوتگ۔

من اوشتوک ءُ ھیران، آ یک گپے کنت ءُ دومی جواب کنت، ھبکّہ کہ من کُج ءَ اتکگاں ءُ چی کنگ ءَ آں۔ یکّے ءَ پُشت ءَ چہ آواز دات زندگیں مردم انچو بنت، دُرستاں دیم گوں ھمائی ءَ کُت ءُ آئی گپّ کنان ءَ گْوشت زندگ بوتگاں من ھم ھمے گپ کتگاں، بلے مرگ ءَ رند من سرپد بوتگاں کہ شما کاہ ءُ بوچ درمان جوڑ کُرتگ اَنت۔ شُما سارتی ءِ ھلاس کنگ ءَ پہ ٹپّر ساچ اِتگ، ھینزک جوڑ کتگ۔ مَچّی کُنٹ بانانی تیر کتگاں، تکشانی آپ گپتگ ءُ کشت ءُ کشاری کتگ، بے سامان ءُ بے آسراتی ءَ۔۔۔۔۔۔ءُ مئے وھد ءَ آھن ہم بوتگ بلے ما ھمنچو نابودی کتگ دنیا آزمان ءَ بال بوتگ ءُ ما انگت ھرّ ءِ باھوٹ۔

یک ورناھیں جنین آدمے ءَ گْوشت اے ورناھاں دگہ چیزے شُمئے شرّی ءُ ھرابیانی ھبر نہ کتگ، بس ھما ٹیمب ءَ وتن ءُ آجوئی ءِ گپ کئیت تہ ھمے جُست سر کشّ اِیت۔ آئی رو پہ رو ءَ کماشے ءَ دست بروتاں جت ءُ گْوشت اگاں مرچی اے وتن ءُ آجوئی ءِ کہ گپ ءَ نہ کنت تہ بزان اَنت اے وتن  ما جوڑ کتگ ءُ ھد ءُ سیمسر کُرتگ داتگ اَنت۔ جُست بہ کن ئے کہ دنیا ءِ تہ ءَ چنچو وتن ءُ چنچو راج گار ءُ گمسار بوتگ ما ھر چند جنگ ءُ مشکلاں بوتگ اِیں، بلے وتی وتن رکّینتگ۔

دگہ نوک بروتیں بچکے ءَ چہ چُکّانی لین ءَ پاد اَتک ءُ گْوشت ابّا اے گْوشاں شما وت برات کشی کتگ ءُ انچیں جیڑھانی سر ءَ جنگ کتگ کہ پہ گپ ءُ تران ھلاس کنگی بوتگ اَنت۔ نشتگیں دُرستیں لاشاں دیم یکجاھی ءَ ترّینت ءُ مزن پاگیں یک کماشے چارگ ءَ اِتاں، من ھم دیم گوں ھمائی ءَ کتگ کہ لاش دلمانگ اِتاں آ گپّے بہ کنت۔ اے شمئے سرناھی گپ کدی ھلاس بنت، شما سرپد پرچا نہ بہ اِت کہ اے جنگ شمئے وتن ءُ راج ءِ یکجاھی ءَ پہ بوتگ اَنت۔ مرچی کہ شما پہ باھوٹ ءُ میار، مردم دوست ءُ وپادری، برابری ءُ انساپ ءِ گپ ءَ کنت یا جنک ءُ بچکانی یک برابری ءِ درستانی واستا ھمے جنگ بوتگ اَنت۔ شما مئے گْوشتگیں گپاں وتی دل ءُ ھیال ءَ نادینت نہ کن ئے، بس کُج ءَ کہ سرناھے ھیال ءَ گپّے کئیت شما ھمائی دُمب ءَ گر اِت ءُ سربتگو بہ اِت۔ شما زان ءَ سرپد نہ ات کہ اِد ءَ چنچو یلگار اِتکگ ءُ چنچو برات گونگیں بلوچ ءَ آ آؤرتگ ءُ جاہ داتگ اَنت؟ اے آدت شمارا انگہ مان اِنت، شما پہ وتی زاتی نپّ ءُ پائدگ ءَ چنچو رند ءَ راج ءُ وتن تاوان داتگ؟ بلے شمارا گپ مجگاں نہ نند اِیت کہ شما لوٹ اِت من شمئے تب ءِ گپ ءَ بہ کناں، شمئے تب بہ گندے شر ھم بہ بیت، بلے وھد ءُ جاور چو وش ءُ آسان نہ بوتگ اَنت۔

من گْوشت گڑُا یکجاھی ءُ تپاکی؟ آئی شاکارگے جت ءُ گْوشت بوتگاں وتی کساس ءُ وتی ءُ وھد ءِ پائدگ ءَ، بلے ھما وھدے  ءُ شما اے وھد ءِ ھساب ءَ لوٹ کنگ ءَ اِت من ترا ھال دیاں کہ مرچی تئی یک مسجے کہ یکیں دمان ءَ ھمک لوگ ءَ سر بیت زی پہ اے کار ءَ دْھک شُتگاں ءُ روزگار، بلے وتی رپتار ءَ راجدوست ءُ وتن دوستاں ھم کتگ۔ ءُ شما سرپد بوت نہ کن اِت، بلے مئے وھد پنچ سد نپری شھر جوڑ نہ بوتگ، شما وَ لکّانی شھر جوڑ کتگاں، بازیں کار شمئے ونڈ ءَ کپتگاں کہ شما یل کتگ ءُ بس زاتی زند گْوازینتگ۔ تو کمو ھیال بہ کن ما کوہ ءِ تہ ءَ یک ٹِکّے یک کوھے ھلک ھلک  ماہ پہ ماہ وتی نزّیکیں ٹکانی چارگ ءُ ھالپُرسی ءَ کہ کسے دیم داتگ تہ ھم  آئی ءَ پر گردگ ءَ یک ءُ دو ماہ زُرتگ، بلے انگت مشکلاں ما یک دومی کش ءَ وت ءَ سر کتگ۔ ھزار دلچلی ءُ دلگرانی ءَ ھم وھدے درآمدے کہ اتکگ تہ ما وتی مردمانی بگل ءَ اُوشتاتگ اِیں۔

منی چُک وتی ھم باز وھد ءَ درآمد بنت ءُ پد ءَ ما ھرچی کہ بہ گْوشاں ءُ وت ءَ بے میار بہ کناں کمو اناپرستی کمو زد ءُ بے سمائی مئے تہ ءَ ھم بوتگ، مارا یل کن شما وت ءَ بہ چار اِت من پیسر ءَ گْوشت مارا یک ھالے ماہ ءُ سال ءَ رند سر بوتگ ءُ پد ءَ پہ راست ءُ دروگ ءِ گیشّینگ ءَ ھمنچو وھد شُتگ۔ شمئے دور ءَ ھال وَ یکینئے ھوری ءُ دمان ءَ لوگ پہ لوگ ءَ سر بیت ءُ تچک ءُ راست بیت، بلے انگہ شما چنچو مان گیشوک اِت ھاھاھاھا مئے وھد ءَ چوشیں بے بروسھی نہ بوتگ ناں کہ چوشیں نابودی ھاھاھاھا۔۔۔۔

دگہ توانگریں زالے پاد اتکءُ گْوشتے بس اِنت، ھرکس کئیت شمئے ھمے گپ اَنت، یک روچے وتی سرھال ءَ بدل بہ کن اِت کسے نوک اتکگیں مردکار ءَ نوکیں دور ءُ ھالے ءِ جُست ءَ بہ گپت۔ ورنا ءُ لاپ پُریں جنکے ءَ گْوشت ما زان ءَ کدی کْوھن بوتگ اِی!؟ ھمک روچ نوکیں مھمانے کئیت ءُ ےمک روچ مارا جاوراں چہ آشنا کنت۔

یکے چہ منی پُشتی نیمگ ءَ اتک ءُ دستے منی کوپگ ءِ سر ءَ ایر کُرت ءُ گْوشتے تو چی گْوش ئے تو وتی بھر ءِ کار توام کُتگاں ءُ تو گوں شیراں شُشتگ ئے؟

انوں آرام بہ کن، بیگاہ ءَ یا باندات کسے کئیت پرتو الم ءَ گپ ءُ گلگے اُوں بیت۔

تو پدا چو مے وڈا سرپد بے کہ ایک دمان ئے ءَ وھد چون بدل بیت ءُ وھد ئے

لوٹ چنچو کسان ءُ مزن بنت، ھرکس ھرچی گپ کنت ءُ کس کسی ھال ءَ سرپد نہ اِنت ءُ ھرکس وتی باریگ ءِ باج بر اِنت ءُ باریگ ءِ پد گردگ ءَ میاری ءُ ملامت۔ بس ھمے گپ زانگی اِنت ءُ گیشتر باریگ ءِ پد گردگ ءَ رند مردماں سرپد بنت۔ اے دُرستیں ساھتاں منی چم پہ یک مردے ءَ کپتاں کہ آ ھاموش نشتگ اَت، بلکیں کسی گپّاں ھچ گْوش ئے کِمار نہ کنگ ءَ اَت، من جست کت واجہ تو زانا ءَ ھچ نہ گْوش ئے؟

اِنّا ابّا! من زاناں کہ من وتی وس ءُ واک ءَ چی کتگ ءُ من زاناں اے درستاں وتی بود ءُ لائکی ءَ چیزِے نہ کتگ اتکگاں ءُ اگاں کسے ءَ ھچ نہ کتگ ھم نوں ھُشکیں گپ درد نہ ورت ناں کہ اے گپ ردی ءُ کمی ءِ گیش ءُ گیوار ءَ بوَگ ءَ اَنت، بلکیں انوں ھم کسے وت ءَ شرتر ءُ دومی ءَ جھل جنگ ءَ اِنت۔ چوشیں جاور ءَ مردم ءِ ھاموشی گِھتر اِنت کہ بلکیں ھاموشی پہ دانایے ءَ  پسّویے بہ بیت۔ مردکار ءِ گپاں ھرکس ملامت بوان ءُ ھرکس وتی دلگوشی ءَ دُزان اَت۔