نبشتہ کار: ھانی بلوچ
یک نزوریں راجے ءِ سر ءَ اُرش کنگ ءُ پد ءَ آئی ءِ سر ءَ کبزہ کنگ وَ سک آسان اِنت بلے کبزہ ءِ برجاہ دارگ گران اِنت، پرچا کہ دُنیا ءِ ھر گیرت مندیں راج پہ وتی راجی آجوئی ءَ گوریلہ جنگ کنت۔ پد ءَ ناسوھویں کبزہ گیر ستر بلاھیں دولت مند ءُ زورآورے بیت، گوریلہ جنگ ءِ دیم ءَ نہ اُوشت اِیت۔ بلے پاکستان ءِ وڑیں لگور ءُ کنگالیں دژمنے ءَ 27 مارچ 1948 ءَ بلوچستان ءِ سر ءَ اُرش کُت، کبزہ ءَ پد بلوچ سرڈگار ءِ بلاھیں بھرے ھم پنجاب ءُ سندہ ءَ ایردست ئِے کُت۔ 75 سال ءَ، بزانکہ داں روچ مرچیگ ءَ بلوچ راج ئِے گُلام داشت ءُ یکشل ءَ بلوچ لگتمالی، بزگی، چُکچنی ءُ زلم ءِ آماچ اِنت۔
مستریں گپ ایش اِنت کہ پاکستان کبزہ ءُ بلوچ راج ءِ گوریلہ جنگ ءِ دیمپانی ءِ ھرچگاں چہ بلوچستان ءِ ریکوڈک، سندیک، گْوادر، ھب، ڈیرہ بگٹی ءِ گیس، ڈیرہ مُراد جمالی ءِ پاورپلانٹ، بولان تیل، ڈیرہ گازی ھان ءِ یورینیم ءُ دِگہ جاھاں کَشگ ءُ برابر کنگ ءَ اِنت۔ ایشی ءِ سبب ایش اِنت کہ ما بلوچ راج دمگی ٹَکراں(علاقائی قبائل) بھر ءُ بانگ ایں، ما وت ءَ یک سرجمیں راجے نہ پھم اِت۔
گِند ئے بلوچ یک سرجمیں راجے، بلوچ راج ءِ وتی دود، ربیدگ، زبان ءُ یک سرڈگارے ءِ واھُندہ اِنت۔ بلوچستان ءَ گوں پاکستان ءَ ھچ وڑیں سْیادی یے نہ بوتگ ءُ جھانگیریں برتانیا ءَ پاکستان چہ ھُشکنات(برصضیر) ھند ءِ بھر ءُ بانگ ءِ آسر ءَ اڈّ دات گُڑا بلوچستان وَ ھُشکنات ھِند بھرے نہ اَت، بلوچستان چہ جھانگیریں برتانیا ءِ دست ءَ 11 اگست 1947 ءَ آجو بوت ءُ داں 27 مارچ 1948 ءَ یک آجوئین ءُ بلوچ راج ءِ وتواجھیں مُلکے اَت پمیشکا ما بلوچاں اے اڑاند ءَ ھچ وڑ ءَ ھوار بوگی نہ اَت بلے بژن اِنت کہ اگاں ما بلوچ راجدپتر ءِ راستیں تاکاں وان اِیں گُڑا ما سرپد بَہ ایں بلوچ راج ءِ گُلام جوڑ کنوک ھمے وتگڑیں دمگی میر، نواب ءُ سردار اِت اَنت، ھمے دمگی میر ءُ نواباں بے راجمستری گوں مھمد اَلی جِناہ ءَ سْیادی داشتگ ات اَنت پد ءَ مھمد الی جناہ ءَ ھم مار اِت کہ بلوچ راج ءِ مستریں نزوری دمگی سردار ءُ نواب اَنت اگاں ما اے لجوزیں دمگی میر ءُ نواباں لب ءُ لالچ بہ دے اِیں گُڑا اے وتی آجوئیں ڈیھ بلوچستان ءَ گوں پاکستان ءَ ھوار کنائین اَنت۔ چہ ھمے ردیں سْیادی ءُ گوں مھمد الی جناہ ءَ بے پائدگیں نِند ءُ نیادانی آسر ءَ بلوچ راج چہ وتی ڈیھ ءِ وتواجھی ءَ زبھر کنگ بوت ءُ اے دْراھیں راجی تاوان ءِ زمہ وار ھمے دمگی سردار، میر ءُ نواب اَنت کہ مرچاں پاکستان یکشل ءَ بلوچ راج ءِ دود، رواج ءُ بلوچ راجی زُباناں لگتمال کنان اِنت۔ بلوچ راج سرڈگار ءُ کوہ کُدرتی مڈّی ءُ گْواچناں سرریچ اَنت بلے انگت بلوچ تُن ءُ گُژن ءِ آماچ اِنت، بلوچستان ءِ ٹیل، گیس، آسن ءُ دگہ کُدرتی داد پہ پنجاب ءِ دیمروی ءَ رو اَنت بلے بلوچ راج چہ دنیا ءِ ھمُک آسراتیاں زبھر اِنت۔ بلوچ راج ءِ ورناھیں نودربر چہ وانگجاھاں آوارجنگ ءُ بیگواہ کنگ بنت ءُ زورگریں پاکستان ءُ ایران ءِ دست ءَ بلوچ راج چُکچینی ءِ آماچ اِنت۔
مستریں بدبھتی ءَ چار ایں کہ ھمے وتگڑیں میر ءُ نواب وت ھم یکمُشت نہ اِت اَنت ءُ ناں کہ روچ مرچیگ ءَ وت ماں وت تپاک اَنت۔ وھدے کہ 1958-59 ءَ پنجابی پوج گوں بابو نوروز زھری ءَ جنگ ءَ اَت گُڑا نزیکیں ڈیرہ مراد جمالی، جھل مگسی، لسبیلہ، سرجمیں مکران ءُ سرجمیں کوہ سلیمان ءِ ھچ بلوچ ٹَکراں پہ بابو نوروز ھان ءِ کُمک ءَ گوں لگوریں دُژمن ءَ جنگ نہ کُت۔ ھمے وڑ ءَ وھدے کہ 1971 ءَ پاکستان وت چہ ھندوستان ءُ بنگالیانی جنگ ءَ پْروشت ءُ نزور اَت گُڑا 1973-78 ءَ نواب ھیر بکش مری ءُ اتا اُلہ مینگل ءِ سروگانی ءَ بلوچ راجی آجوئی ءِ سِلاھبندیں جُھد ءَ ھچ دمگی وتگڑیں میر ءُ نواب ھوار نہ بوت اَنت ءُ ناں کہ ھمے کاسگ چٹّیں میر ءُ نواباں وتی دمگی بلوچاں گْوشت کہ بابا ھیر بکش مری ءُ اتااُلہ ءِ سرکماشی بلوچ راجی آجوئی جنگ ءَ ھوار بِہ بہ اِت۔ ھمے وھد ءَ سندھ ءُ پنجاب ءِ ایردستیں بلوچستان ءِ لیگاری، کھوسہ، مزاری، جھکرانی ءُ دِگہ بازیں پنجابی کاسگ چٹّ بھٹو ءِ ردیں مھر ءُ سنگتی ءِ آماچ اِت اَنت۔ ایشی ءِ سان ءُ آسر چہ راجی لشکر بی ایل اے آپریشن ھیروپ ءَ ھم پدر اِت اَنت، وھدیکہ رکشان تاں مکُران ءِ ھمُک شھر ءُ دمگاں کبزہ گیریں دژمن ءِ ھلاپ ءَ ترندیں جنگ برجاہ اَت بلے دومی نیمگ ءَ سبی، کوھلو، ڈیرہ مُراد جمالی، ڈیرہ بگٹی، جھل مگسی ءُ دِگہ بازیں سردار ءُ میرانی دمگاں دژمن ءِ سر ءَ ھچ وڑیں گھگیری نیست اَت۔
مئے بی ایس او ءِ راجی سّسا ءِ رِد ءَ بلوچ راج ءِ مستریں دُژمن ھمے پنجابی ءِ کاسگ چٹّیں دمگی سردار، میر ءُ نواب اَنت کہ ایشاں بلوچ راج بھر ءُ بانگ ءَ ھوار وتی زاتی گُلام داشت اَنت۔ گند ئے پنجابی ھم لوٹ ایت کہ بلوچستان ءِ ھر دمگ ءَ سرداری ءُ نوابی سِسٹم بہ بیت کہ چہ ایشی ءَ بلوچ راج بھر ءُ بانگ بہ بیت ءُ راج وتی گُلامی ءَ مہ مار ایت چے ءَ کہ بے نواب ءُ بے سرداری ءَ بلوچ راج وتی گُلامی ءَ ماران ءَ بلوچ راجی آجوئی ءِ سِلاھبندیں گلاں ھوار بوگ ءَ اَنت۔ یک نیمگ ءَ پاکستان بلوچستان ءِ ھر دمگی سردار، میر ءُ نواباں سِلکاری ءُ بلوچ راج ءِ زُلماں برجاہ دارگ ءِ داد دنت، بلوچستان ءِ ھمُک دمگاں پنجابی پوج ءِ مستریں کاسگ چٹّ ءُ سرکاری کُشندہ ٹولی ءِ سروک ھمے دمگی میر ءُ سردار اَنت بلوچ راج ءِ ورناھاں تُرس دے اَنت ءُ کُش اَنت۔
دومی نیمگ ءَ پاکستان ءِ میڈیا ھمے وتگڑیں بلوچ نواب ءُ سرداراں وت پِٹ ھم دنت کہ بلوچستان ءِ نواب ءُ سردار بلوچستان ءِ ترکیاتی پَنڈ ءُ بلوچ ءِ ھکاں ورگ ءَ انت۔ بزاں ھمے راجدْروھاں چہ دوئیں نیمگاں پِٹ رس اِیت توری پاکستانی جِند ءِ میڈیا بہ بنت توری راجدستانی ھساب ءَ چار ئے۔
البت انی بلوچ راجی آجوئی ءِ سِلاھبندیں جُھد ءِ سرکماشی چہ نوابانی دست ءَ درکپتگ ءُ شیھد بالاچ، شھید جنرل اسلم ءِ داتگیں راہ ءُ واجہ بشیر زیب ءُ واجہ ڈاکٹر الہ نزر ءِ وڑیں لس وانِندگیں بلوچانی دست ءَ شُت کہ نی بلوچ ابید بلوچستان ءِ آجوئی ءَ پد نہ کِنز اِیت۔ مرچاں بلوچ راجی جنگ ءِ سرمچارانی لڑ ءَ ڈاکٹر، اُستاد، نودربر ، ورناہ، پیر، بْرات ءُ گْوھار، واِنندہ ءُ شوانگاں ھوار زِند ءِ ھمُک تبک ءِ مردم ھوار اَنت۔ چوناھا مرچاں چہ آپریشن ھیروپ 2 ءَ زانتکاریں پنجابیاں ھم مار اِت کہ لس بلوچ پاکستان ءَ نپرت کنت، پاکستانی پوج ءِ ناھکیں کُشت ءُ کوش، زُلم ءُ زوراکیاں بلوچ راج وت یکجاہ ءُ یکمُشت کنائینت۔ گِند ئے نپرت راجی آجوئی جُھد ءِ بُندری لوٹ اِنت پمیشکا اگاں یک راجے ءَ وتی دُژمن ءِ سر ءَ نپرت ءُ کینگ ودی کنان کُت گُڑا آ وتی گُلامی نہ منّ ایت ءُ پہ راجی آجوئی ءَ سراں ندر کنت۔
بلوچ راج وتی ڈیھ ءِ وتواجہ، بلوچستان آجو بات۔ آزات ھیال ءُ راجمستریں بلوچستان شالا دیمروئی بہ کنات۔
