لجّ پھاز ءُ آجوئی ءِ شھموکیں سگار

نبشتہ کار: کوھی بلوچ

برپ بستگیں شپ ءُ زمستان ءِ سارتی چہ کوھانی سر ٹُلاں سرکشان ءُ ایر دیان اَت، لھتیں روچ ءَ پیسر ھور ءُ سارتی گیش بوتگ اَت، بے تواریں کوھانی اَلھان کنوکیں مُرگاں دم بُرتگ ءُ دیم پہ وتی کدوھاں رپتگ اِت اَنت۔ کَورانی سبزیں پیش باریں کئی یاتاں گوں ھیسکارگ ءَ اِت اَنت، درچک ءُ دار وت ماں وت ھبر کنگ ءُ یکے دومی ءَ گوں گِلگ کنگ ءَ اِت اَنت، نہ زاناں ماہ ءَ را چنچو شپ اَت کہ سک رُژنا اَت ءُ آئی ءِ رُژنائی ءَ سرجمیں کوہ، درچک ءُ دار ، ڈل ءُ ڈوک ڈولدار کُرتگ اِت اَنت، کانیگانی آپ بستگ اِت اَنت، لھتیں ساھت ءَ پیسر سنگت دیم پہ وتی وابجاھاں شُتگ اِت اَنت، لھتیں سنگت ماں اے سارت ءُ بَرپ بستگیں شپ ءَ کوھانی ٹُلاں پہ سنگتانی پھازگ ءَ نشتگ ءُ سنگر اِش بستگ اَت ءُ آیانی سُھریں چم گوں لگوریں دُژمن ءَ اِت اَنت۔
ھمت دمان ءَ منی چم گوں ماہ ءِ رُژنائی ءُ آزمان ءَ اَت اَنت، سی تیری ئیں تُپنگ منی سرون ءَ ایر ءُ آئی کش ءَ ڈاکٹر جلال ءِ کِتاب ”بٹالین“ ءُ اُستاد بابل لتیپ ءِ کِتاب ”اَھد ء وپا“ ایر اِت اَنت۔ اے وھدی آپریشن ھیروپ ءِ شھید بوتگیں سنگتانی اکس منی چَمّانی دیم ءَ اِت اَنت، گوں اے اَکسانی گِندگ ءَ سارتی ءَ وتی نِپاد پتات اَنت ءُ شُت۔ بس منی چمّانی دیم ءَ گُلام ءُ بزگیں راج، راج ءِ لگتمالی، سنگتانی داتگیں کُربانی ءُ رِتکگیں ھید ءُ زگریں ھون، مکھیں ماتانی واھگ ءُ واھِشت، لاڑیں گْوھارانی دیستگیں واب پہ وتی سالوکیں براتاں، ءُ پد ءَ ھما مکھیں مات ءُ لاڑیں گْوھار کہ وت آجوئی جنگ ءَ ھوار ءُ گوں لگوریں دُژمن ءَ جنگ کنگ ءَ اَنت، ءُ پد ءَ ھما لگوریں دُژمن کہ آئی ءَ مرچی مئے ڈیھ ءُ راج گوں گُلامی ءِ سانکلاں بستگ ءُ مئے راج ءِ بچّاں کُشگ ءَ اِنت یا آیاں ماں زندان ءِ تھاریں کوٹیاں بندیگ کنگ ءَ اِنت، ھما گْوھار کہ ریاست آیاں بُھتام جَنگ ءُ زندانی کنگ ءَ اِنت یا آیاں ماں دگ ءُ چارراھانی سر ءَ کم شرپ کنگ ءَ اِنت۔

گوں اے اَکسانی گِندگ ءَ دل ءَ جیڑگے بِنا بوت کہ الم باج بلوچ راج ءِ بیت کہ آجوئی ءِ جنگ ءَ مکھیں مات ءُ لاڑیں گْوھار گوں وتی بچ ءُ براتاں ھم کوپگ ءُ جنگ ءَ اَنت۔ لگوریں دُژمن مئے چونیں سراں ءُ چونیں مِھروانیں سنگتاں اَچ ما پُلگ ءَ اِنت ءُ شھید کنگ ءَ اِنت، بلے بلوچ سرڈگار ءَ چونیں مھروانیں ھمبل پہ آجوئی ءِ کِشک گِچین کُتگ کہ اے سالوکیں سر پہ وتی سرڈگار ءِ پھازگ ءَ وتی سرانی پرواہ ءَ نہ کن اَنت ءُ کُربان بنت ءُ نہ جیڑ اَنت کہ ما مِر اِیں۔
پد ءَ جیڑاں ءُ ھیال کناں کہ ھو! اے زمین وتی بچاں وت پجاہ کار اِیت ءُ بچّیگ پہ زمین ءِ پھازگ ءَ وتی سرانی کُربان کنگ ءَ بِھ چک ءُ پد ھم نہ بنت ءُ مرچی من ءَ ھمے سَما بوت کہ ”گُل بی بی“ ءِ نام پد ءَ ماں بلوچ راجدپتر ءَ ماتی گُل بی بی ( پِدائی ھتم ناز) ءَ نوک کُت۔ اے بچیگ زان اَنت ءُ گِندگ ءَ اَنت کہ مئے راج گوں گُلامی زند ءَ زِند گْوازینگ ءَ اِنت، مئے راجی پجّار ءَ گار کنگ ءِ جُھد ءَ اَنت، مئے مال ءُ مڈّیانی لُٹ ءُ پُل ءَ لگوریں دُژمن گوں دَری ڈیھ ءُ راجاں کنگ ءَ اِنت، پد ءَ ھیال کناں ءُ جیڑاں کہ پہ گُلامی ءَ جنگ ھَژدری اِنت، کُربانی دیگی ءُ پند بُرگی اِنت ،اگاں اے بچیگ، مات ءُ گْوھار ، پیرزال ءُ کماش جنگ مہ کن اَنت گُڑا درامد مئے زمین ءَ اَچ ما پُل اَنت ءُ مارا گوں گُلامی ءِ سانکلاں بندوک کن اَنت ءُ درامدیں راج ءُ ڈیھ پہ بلوچ راج ءَ کدی ھم جنگ نہ کن اَنت، اگاں جنگ کنت گُڑا آ بلوچ راج اِنت ءُ ھما سالوکیں بچ، ھما بانوریں جنک، ھما مکھیں مات ءُ ھما کماش اَنت کہ جنک ءَ اَنت ءُ آ مرچی زوراک ءِ دیم ءَ چو آھنیں پَل ءَ اُوشتاتگ اَنت، راج ءِ گُلامی اِش مار اِتگ ءُ کوہ اِش وتی سنگر کُتگ اَنت، پہ آجوئی ءَ کُربانی دیگ ءَ اَنت، پند بُرگ ءَ اَنت ءُ وتی زگریں ھوناں پہ اے مسکیں سرڈگار ءُ نیلیں زِر ءَ ریچگ ءَ اَنت۔

لج پھاز ءُ آجوئی جنگ ءِ شھموکیں سگاراں! شُمئے داتگیں کُربانیاں مرچی نہ ایوک ءَ بلوچ راج نبیسگ ءَ اِنت، بلکیں ھما دُژمن اُوں ھزار سال ءَ اے جنگ ءَ گیر کار اِءت ءُ وتی آیوکیں پدریچ ءَ ھم گْوش اِیت کہ ایوک ءَ بلوچ بچّاں جنگ نہ کُتگ، بلکیں بچّانی ھواری ءَ مکھیں مات، بانکیں گْوھاراں، پیرزال ءُ کماشیں سراں اُوں جنگ کُتگ۔ شُما چہ ھما سرمچنڈیں سراں بوتگ اِت کہ مُدام گوں لگوریں دُژمن ءَ جنگ کُتگ، لگوریں دُژمن شُما ھمک پاس ءَ، ھمک جاہ ءَ، ھمک روچ ءَ بے سوب کُتگ ءُ داں گُڈی ساھت ءَ جنگ کُتگ۔ شُمئے داتگیں کُربانی ءُ جنگانی کِسّھاں بلوچ راج بِھ نہ شموش اِیت، ءُ لگوریں دُژمن ءُ آئی ءِ کاسگ چٹّاں اُوں بیھال بوگ ءَ نَیل اِیت کہ شُما مئے چونیں سنگت اَچ ما سِستگ ءُ شھید کُرتگ اَنت۔

شُما کدی ھم اے نہ جیڑ اِتگ ما جنین آدم اِیں ءُ اے ھم نہ جیڑ اِتگ کہ ما شھید کنگ بہ اِیں ءُ نہ جیڑ اِتگ کہ مارا زندگ بوگی اِنت، بلکیں شُما پہ بزگیں راج ءَ، پہ راجی پجّار ءَ، پہ راجی آجوئی ءَ، ءُ پہ گُلامیں سرڈگار ءَ جیڑ اِتگ کہ ما آئی ءَ آجو بہ کن اِیں ءُ مئے راج گوں آجوئی زند ءَ زِند بہ گْوازین اِیت، مئے آیوکیں پدریچ اے مہ جیڑ اِیت ءُ مہ گْوش اِیت کہ ما گُلام اِیں ءُ مئے راج ءَ جنگ نہ کُتگ۔ شُما ھمے جیڑ اِتگ ءُ اے جنگ وتی کوپگاں کُتگ کہ مئے مکھیں مات ءُ بانکیں گْوھار کم شرپ کنگ مہ بنت، مئے تنگوئیں بچّاں لگوریں دُژمن مہ بارت ءُ آیاں زندانی مہ کنت، آیانی ژانگولیں جوناں ماں گیاباناں چگل مہ دنت، مئے مال ءُ مِلکتانی لُٹ ءُ پُل ءَ مہ کن اَنت۔ اے ھبر ءَ من پہ جزم گْوش آں کہ شُمئے داتگیں کُربانی، رِتکگیں ھید ءُ ھون الم بلوچ راج ءَ آجو کنت ءُ بلوچ راج آجوئی ءِ وشیں روچاں الم گِند اِیت ءُ آجو بیت۔

پہ بلوچ سرڈگار ءَ کُربان بوتگیں مات، لاڑیں گْوھار ءُ ھمبلاں! مرچی لگوریں دُژمن چہ بلوچ راج ءِ گْوانزگی تِپلاں اُوں تُرسگ ءَ اِنت، آئی ھیال ءَ ھمک بلوچ بچّ ءُ جنک سرمچار ءُ لگوریں دُژمن ءِ اے تُرس پہ آئی ءَ وت تباھی یے، ءُ آئی ءَ مرچی وت اے ھبر پدّر کُتگ ءُ سرجمیں جھان پیشداشتگ کہ نوں منی بے سوبی اِنت ءُ آئی ءِ بے سوبی مرچی ھمک رنگ ءَ گِندگ بوگ ءَ اِنت، بلوچ نودربرانی گار ءُ بیگواھی، بلوچ زالبُولانی زِندانی کنگ ءُ چہ گْوانزگی تِپلاں تُرسگ کہ اے اُوں بانداتیگیں روچ ءَ سرمچار بنت ءُ وتی راج ءَ پہ گُلامی ءَ نَیل اَنت۔ لگوریں دُژمن ءِ اے تُرس مئے راج ءَ گیش مُھکم کنت ءُ دُژمن ءِ اے ھبر سد درسد راست اِنت کہ ھمک بلوچ بچّ ءُ جنک سرمچار اِنت ءُ ھمک بچ ءُ جنک گوں آئی ءَ جنگ کنت ءُ بلوچ راج آئی گُلامی ءَ نہ منّ اِیت۔

گُڈسَر:
گُڈّی ءَ ھمے گْوش آں کہ شُمے رِتکگیں ھون الم پہ بلوچ راج ءَ آجوئی ءِ وشیں روچاں یک روچے کار اِیت ءُ بلوچ راج ءَ چہ گُلامی ءِ اے سانکلاں آجو کنت۔ شُمئے داتگیں کُربانی، رِتکگیں ھید ءُ ھونانی سوگِند اِنت کہ داں گُڈّی تیر ءَ گوں لگوریں دُژمن ءَ جنگ کناں ءُ شُمٰے دیستگیں واب، واھگ ءُ اَرمان، بُر اِتگیں پند، رِتکگیں ھید ءُ ھون زوت بلوچ ءُ بلوچستان ءَ آجو کن اَنت۔ ما پیسر ءَ ھمے جیڑ اِتگ کہ باریں مئے شھیدی ءَ پد مئے مکھیں مات ءُ لاڑیں گْوھار نازینک جن اَنت اگاں ناں، بلے نوں اے جنگ ءَ کہ مکھیں مات ءُ آرپیں پِت، برات ءُ گْوھار کہ ھوار بوگ ءَ اَنت گُڑا پہ جزم گْوش آں کہ سوب مئیگ اِنت۔
آجوئی جنگ ءَ شھید بوتگیں بلوچ بچّ ءُ جنکاں دْروت بہ گْوش اِیت ءُ مئے سلاماں سر بہ کن اِت ءُ بہ گْوش کہ آجوئی ءِ جنگ انگت برجاہ اِنت ءُ اے جنگ داں بلوچستان ءِ آجوئی ءَ ھمے داب ءَ برجاہ مان اِیت ءُ بلوچ راج ءِ سالونکیں بچ ءُ بانوریں جنک دُژمن ءَ ھمک روچ بے سوب کنگ ءَ اِنت ءُ بلوچ راج وتی شھیدانی داتگیں کُربانیاں، آیانی رِتکَگیں ھید ءُ ھونانی سوگند ءَ وارت کہ داں بلوچستان ءِ آجوئی ءَ گوں لگوریں دُژمن ءَ جنگ کنت ءُ پہ لگوریں دُژمن ءَ بلوچ ءِ زمین یک جمبوریں آسے کہ آئی ءِ جان ءَ ھمک دمان ءَ، ھمک پاس ءَ، ھمک ساھت ءَ پیلوشیت ءُ بِریان کنت۔

اے مئے کَول گوں شُمئے رِتکگیں ھوناں، اے مئے اَھد گوں ماتیں سرڈگار ءَ، اے مئے پیمان گوں آجوئی جنگ ءَ، اے مئے سوگند گوں شُمئے سنگراں، اے مئے وادہ گوں لگوریں دُژمن ءَ، اے مئے اِیمان گوں بلوچ راج ءَ کہ چہ راجی جنگ ءَ ھِجبر دزکشّ نہ بہ اِیں ءُ داں گُڈی ساہ ءُ گُڈی تیر ءَ جنگ کن اِیں، لگوریں دُژمن ءُ آئی ءِ کاسگ چٹّاں پیشداریں کہ جنگ چی ءَ را گْوش اَنت، آ روچ ھم دُور نہ اِنت کہ بلوچ راج وتی سرڈگار ءِ واھُند وت بیت ءُ اے جنگ ءَ باج بر ءُ سوب بلوچ راج ئیگ اِنت ءُ پہ کاسگ چٹّاں بس پَشلی، بے سوبی، دْرانڈیھی ءُ سرجھلی پشت کپ اِیت۔

سْرپتگاں جونانی وشبوئیں بدن
ھرگْور ءَ ھونانی ھاریں، سر بگر

تُوپکّے، سوھانیں تیر ءُ چاگلے
جاہ تئی کوہ ءُ ھساریں، سر بگر
(بابُل لتیپ)