آزمانکار: ھنیپ بلوچ
کیچ ءَ بہ گر داں شال ءُ زورگریں پاکستان ءِ بنجاھی شھر اسلام آباد ءَ درا، بلوچ مات ءُ گْوھار پہ وتی زور بیگواھیں مردمانی پَد جنگ ءَ دگانی سر ءَ کپتگ اَنت۔ھرکسی چمانی تہ ءَ یک ندارگے چول جنت۔ کسے ھمے اوست ءَ زندگ اِنت کہ یک روچے منی زھگ، برات کہ لوگواجہ آجو بیت، ءُ کسے پہ ھمے جُست ءِ پسو ءَ مھتل اِنت کہ باریں منی مردم انگت زندگ اِنت کہ ژانگولیں لاشانی تہ ءَ ھوار کپتگ ءُ نمیران بوتگ؟۔ اگاں نہ گڑا پجار نہ بوتگیں لاشانی نام ءَ دژمن ءِ جوڑ کُتگیں مانشجاھے ءَ اِھوتی کَل کنگ بوتگ؟۔
من ھمے سپر ءِ مساپر اِتاں، شالکوٹ ءِ زیبائیں زید دژمن ءِ زوراکیانی ھرجان اَت، شپ سک سارت ءُ بیمناک اَت، دگانی سر ءَ مات ءُ گْوھاراں آس روک کُتگ ءُ نشتگ اِت اَنت۔ یک آسے ھرکسی چمانی تہ ءَ روک اَت، آ مات ءِ چم اُوں نااُمیتی ءِ اُمیتانی تہ ءَ روک اِت اَنت، آئی ءِ چھرگ ءِ کْرچکانی تہ ءَ انچیں ملوری یے تالان اَت کہ گوں آئی ءِ گندگ ءَ من ءَ اُوں گْوش ئے ملوری ءِ ساچان ساھگ کنان اَت۔
من شُت ءُ آئی ءِ کش ءَ نشتاں، آئی من ءَ چار اِت ءُ وش وشوک ءَ گوشت: بَچ تو کئی ئے؟
من پسو دات: ماتی من بلوچے آں ءُ تئی بچاں، نبشتہ کارے آں۔ لوٹاں کہ شُمارا نبشتہ بہ کن آں۔
مات ءَ من ءَ روک ءَ چار اِت ءُ پہ بزگی گْوشت: بَچ، منی زھگ ءِ باروا ءُ منی درد ءُ اندوھاں نبشتہ بہ کن۔ بلکیں چہ تئی لبزاں دروازگے پچ بہ بیت، بندیگجاھے ءِ درے پچ بہ بیت۔
من جُست کُت: ماتی، ترا چُنت وھد اِنت کہ وداریگ ئے؟
مات ءِ توار گیمُرتگ اَت: ودار ءَ وھد ءُ پاس نیست، بَچ۔۔۔۔۔اے ھنچیں ٹپے کہ ھمک دمان آپ بیت ءُ رِچ ایت۔ بندات ءَ روچانی ھساب داشت اَنت، پد ءَ ماھانی ءُ پد ءَ سالانی ھساب داشت اَنت۔نوں بس روچاں دراھگ ءُ ایر روگ ءَ گنداں۔ھمک سُھب ھمے ودار ءَ ننداں کہ بلکیں مرچی آئی ءِ ھالے کیت، ھمک شپ وت ءَ دلبڈّی دیاں کہ باندا بلکیں وشیں ھالے کیت۔ ھمے وڑ ءَ زندگی اوست ءُ اوپار ءِ میان ءَ مھتل اِنت۔
نزیک ءُ گْوراں نشتگیں مات ءُ گْوھار مئے گپاں گوشدارگ ءَ اِت اَنت، نزیک ءَ اتک اَنت۔ من آیاں وش اَتک کنگ ءَ اِتاں کہ دگہ دو نیم اُمریں جنین کہ گستا نشتگ اِت اَنت نزیک ءَ اَتک اَنت۔ من دُرسانی چمانی تہ ءَ چارگ ءَ اِتان ءُ آ ھوں گوں من انچو دلگوش اِت اَنت کہ گْوش ئے چہ من یک اوستے دارگ ءَ اَنت کہ چہ منی دپ ءَ یک وشیں گپے اِش کنگ لوٹ اَنت۔
چہ ھمیشاں یک گْوھارے ءَ گْوشت: منی برات ءَ دو سال بیت کہ بیگواہ اِنت۔ من پہ آئی ءِ پد جنگ ءَ ھرچ درے ءَ کہ من ءَ وتسریں اوستے بیتگ شُتگاں، ھر کج ءَ زھرشانی کُتگ بلے انگت ھچ نیست۔ بے توار بوگ ءُ لوگ ءَ نندگ اُوں نہ بیت۔ برے برے کہ کوش کَش ایت ءُ لوگ ءِ دروازگ بْرمبش کنت داں من ءَ گُمان بیت کہ ھمیش اِنت اَتک بلے دروازگ ءَ کہ پچ کناں داں کَس نیست۔
گْوات پد ءَ واتر بیت، ءُ منی واباں گوں وت بارت۔
دگہ ماتے گْوشگ ءَ اَت:منی ورنائیں زھگ ءَ سالے ءُ ھشت ماہ ءَ گیش اِنت کہ بیگواہ اِنت۔ من آئی ءِ آروس ءِ پرداچ دوتکگ اَنت کہ ھمے سال ءِ آروس کناں کہ زوراکاں بُرتگ ءُ بیگواہ کُتگ۔ اے وھد ءَ گریوگ ءُ گْوشگ ءَ اَت کہ نہ زاناں باریں پہ وش ءُ دُراھی کیت ءُ پہ من سر بیت۔ او منی ھُدا اے چونیں زوراکی یے کہ گوں بلوچ ءَ بوگ ءَ اِنت۔
من دست آئی ءِ سر ءَ ایر کُت ءُ لوٹ اِت کہ چیزے بہ گْوشاں بلے دل ءِ گپ زبان ءَ آھگ ءَ نہ اِت اَنت، یا کہ دگہ گپ پشت نہ کپتگ اَت۔ بلے منی دل ءَ دریکگے بِنا کُتگ اَت۔
منی سرجھل اَت ءُ بے تْرک ءُ توار اِتاں کہ دگہ ماتے ءَ گْوشت: اے کہ مئے زھگاں کہ پہ زور برگ ءُ بیگواہ کنگ ءَ اَنت۔۔۔۔۔ایشانی دل سنگ اَنت کہ ماتانی دل ءِ آھاں نہ مار اَنت۔ مئے دست دگہ چیز ءَ بلکیں مہ رَس ایت بلے ما بے توار نہ بیں۔داں ماتانی زھگ، برات ءُ لوگواجہ یل کنگ مہ بنت ما ھمد ءَ نشتگ ءُ توار چِست کن ایں۔
مات ءِ توار ءِ تہ ءَ پدر اَت کہ ھژم گِپتگ اَت، گْوھارے گْوشگ ءَ اَت کہ آئی توار لرزگ ءَ اَت:مارا مئے مردمانی میار ءَ بہ گْوش اَنت کہ آیاں کجام میار کُتگ؟۔ ما زان اِیں کہ پاکستانی لشکر ءُ چیریں ادارہ مئے مردماں پرچہ برگ ءَ اِنت، بلے ما اُوں آئی ءَ گْوشگ لوٹ اِیں کہ ما چہ وتی ھکاں ھچبر دزکش نہ بہ اِیں۔ دژمن ءَ نوں ھرچی کنگی اِنت بہ کنت۔ راج پہ کُشگ ھلاس نہ بنت۔
دگہ ماتے چہ وتی جاہ ءَ پاد اَتک ءُ منی کَش ءَ نشت: منی زھگ پاری پاکستانی لشکر ءَ بیگواہ کُت ءُ بُرت، پد ءَ آئی ءِ ژانگولیں لاش نادراھجاہ ءَ سر کُت کہ من دیم پہ دیمی جنگ ءَ جتگ، سرمچارے بوتگ، بلے آئی ءِ ساپیں دروگ اِت اَنت۔ منی چمانی دیم ءَ منی بچ اِش بُرت ءُ یک ھپتگے ءَ پد شھید اِش کُت۔ منی مردیں زھگ ھمے یکین اَت کہ انگت آروس نہ کُتگ اَت، زوراکاں چہ من پہ زور پُل اِت ءُ من ءَ اے اُمر ءَ اندوھانی دیمپان اِش کُت۔ بلے نوں مں پہ آدگہ بیگواھیں برات ءُ بچانی پَد جنئگ ءَ درکپتگاں داں زندگاں پہ وتی بیگواھیں برات ءَ بچاں توار چست کن آں۔مرچی بہ گندئے وھد مئے تواراں گوش مہ دار ایت بلے یک روچے کیت کہ اے توار پہ دژمن ءَ بیر بنت۔
کمے گستا ماتے نشتگ ءُ مئے گپاں گوشدارگ ءَ اَت ءُ چہ ھمود ءَ گْوشتے، ما دم نہ بریں، مئے بچانی گیر مُدام مئے ھمراہ اَنت، ملوری ءَ آئی ءِ سر ءَ اُوں وتی سان اِشتگ اَت، بلے چہ چماں پُر اُمیت اَت، من پاد اَتک ءُ آئی ءِ کش ءَ نشتان ءُ جُست کُت: ماتی، گیر مردم ءَ دم نہ برائین اَنت؟
مات ءَ پسو دات: اِنّا! گیر مردم ءَ دم نہ برائین اَنت۔۔۔بلے ماندار اَنت۔ من ھمک شپ وتی زھگ ءِ گُداں بگل ءَ کناں ءُ بوچِناں، انگت آئی ءِ بوہ ھمے گُدانی تہ ءَ پشت کپتگ۔ ھزار مُراد ءِ وشیں بوہ ءَ من ءَ زندگ کُتگ، پہ من ءَ دلبڈی دنت۔
نوں دُرس ھمتواری ءَ گْوشگ ءَ اِت اَنت: مئے دل ءِ ھال ءَ ھُدا سھیگ اِنت، چمانی ھرس بہ گندئے ھُشک بوتگ اَنت بلے دل سھت ءُ دمان گریوگ ءَ اِنت۔
مئے واب پچگرگ بوتگ اَنت بلے واب انگت زندگ اَنت۔
ما پہ توار چست کنگ ءَ دم نہ بر اِیں، مئے مردم بندیگ اَنت، بلے زندگ اَنت، ءُ گْوستانک ءِ تاکدیماں زندگ بنت۔
دمانے ءَ ما دُرس بے توار اِت اِیں، شپ اُوں بے توار اَت کہ من موکل لوٹ اِت ءُ پاد اَتکاں کہ ماتے ءَ منی دست گپت ءُ ڈَڈّ ءَ گْوشت: بچّ! منی اے گپاں اُوں نبشتہ بہ کن:
“بلوچ مات وتی زھگانی لاشانی سر ءَ ناز کن اَنت،بلے نوں چدوگیش اے زوراکی ءُ ایردستی ءَ اوپار کُت نہ کن اَنت۔
مئے زھگ واتر کاینت اگاں نہ بلے مئے پریاد مدام زندگ بیت۔”
مات ءُ گْوھارانی دردناکیں گپاں، شپ سرجم ءَ بےتوار ءُ بے موچ کُتگ اَت، بَس سارتی اَت کہ رِچگ ءَ اَت، من گُڈّی ءَ آس چار اِت ءُ پد ءَ وتی دل ءِ تہ ءَ بچکند اِت ءُ گْوشت: اے آس نوں نہ مِر ایت، سرجمیں شھر ءُ بازار، کوہ ءُ کوچگاں آس کپتگ، بلوچ نوں الم وت ءَ موک ایت۔
اے کسہ ھلاس نہ بیت، اے ھرچ بلوچ مات ءِ زندگی ءِ چھرگ اِنت کہ آؤکیں پدریچ ءَ اُوں وانگ لوٹ ایت۔
