نبشتہ کار: ھسابجار
ماں راجی جنزاں لبزانک ءِ کرد چی اِنت؟ اشی ءَ پیش اول مارا لبزانک ءِ جند زانگی اِنت کہ لبزانک چی یے؟
اے جُست ءِ پسو چو ارزان ءُ سادگ نہ اِنت۔ پرچا کہ لبزانک ءِ سیادی گوں باتن ءَ انت۔ ءُ باتن ءِ درانگازی ءِ نیمون ءِ دومی نام لبزانک اِنت۔ پمیشکا اشی ءَ ھر کس گوں وتی باتنی ، سُر ءُ پر ءُ آھانی درانگازی کُتھکاری ءُ تجربگاں گوں بیان کنت۔ منی دل ءَ لبزانک پہ بنی آدم ءَ ھما شے اِنت کہ یکے آئی ءَ واب کپگ ءَ نیل اِیت ءُ دومی مِرَگ ءَ۔
لبزانک ءِ ھمگرنچی گوں بنیادم ءَ چہ گویاک ءَ ساری اِنت۔ آئی ءِ اندری بے تاھریاں، آئی ءِ لنکُک زمین ءِ سر ءَ کشک رندگ ءَ لاچار کتگ اَنت، بِلّے تُری ءَ آئی ءَ گپ کنگ نزاتگ ءُ وتی درانگازی ءَ گویاک دات نہ کُتگ۔ بلے ھمے کش اتگیں نکشاں آئی ءَ ابدمان بیگ ءِ رپک سوج داتگ۔ روچ ء ھما روچ ءَ بنیادم ءَ وتی ھست بیگ ءِ مانزمان ھمے نکش لیک اِتگ اَنت۔ آ نکش کجام دروشم ءَ چہ کرناں پد ، مارا سر اَنت، چوش کہ گارانی اکس ءُ نکش بہ بنت یا وت ءَ چہ گْوھر ءُ گرماں رکینگ ءِ آھانی گدان ءُ گسانی دْروشم ءُ داب۔ ءُ ( ھمے نکش راجانی دودمانانی ھم شون ءَ دے اَنت۔)
لبزانک ءِ گوں باتن ءِ بندوکی ءَ لبزانک چہ زاھری بند ءُ کڑیاں آجو کُتگ۔ اشی ءِ مستریں منّانک ءَ ما گوں ملا پازل ءِ ھما شئیراں دات کن اِیں کہ تچک ءَ ھما مردمانی سر ءِ بستگ اَنت۔ بلوچیں چاگردے ءَ اے دانکانی کشگ ءَ مردم دپ ءُ دنتان کنگ بیت، بلے ملا پازل ءَ گوں وتی شئیراں مردم بد ءُ رد ھم کُتگ اَنت ءُ تژن ءُ ٹاگور ھم۔
لبزانک ءِ ھمے آجوئی سما ءَ وش کار گپتگ۔ وھدے کہ بنیادم ءَ گویاک آؤرتگ ءُ اے تبک ءَ رستگ تہ آئی ءَ پہ وتی گویاک ءِ رکینگ ءَ پد ءَ ھما نکش کار گپتگ کہ آئی ءَ چہ وتی پُشت ءِ وارساں ماں گار ءُ سنگانی سر ءَ دست کپتگ۔ گویاک گوں نکشاں ھوارینتگ ءُ لبزانک ءِ بُنھشت سمائی دروشم ءَ ایر کُتگ۔ وھدے کہ بنیادم گویاک ءَ سر بیت تہ گویاک ءِ پھریزگ ءَ آ نبشتہ کنگ بنا کنت کہ اے سنچ ءُ سما آئی ءَ چہ ھما گارنی نکشاں رستگ، مردم گار اَنت موسم مٹ اَنت ءُ جاگاھانی داب ءُ دروشم کل! بلے پَشت کتگ اَنت ھما نکش۔
گپتاراں نبشتاری دروشم دیگ ءَ پد زانت ءُ زانگانی در گیشتر پچ بیان بیتگ اَنت۔ چوش کہ بنی آدم یک اگلی زندے ءِ واھند اِنت ءُ آ یکوئی پٹگ ءِ تہ ءَ اِنت پہ وتی زند ءِ رکینگ ءَ توجیل سازگ ءَ اِنت۔ ءُ زند اِنت کہ ابرمی دْروشم ءَ یکیں داب ءَ نہ اُوشت اِیت۔ بنیادم ھرچی کناں بیتگ لبزانک آئی ءَ نکشاں بیتگ، انچو زانگ بیت کہ لبزانک یک انچیں کشکے آئی ءِ سر ءَ سپر کنگ ءَ آ مساپر ءِ پد ابد ایر بنت۔
لبزانک ءِ بزانت ادب بلکیں کل ھما شئے کہ مردم ءِ اندر ءَ تھل ءُ شیرکیں، وش ءُ نہ وشیں اسرے دور بہ دنت تہ آ لبزانک اِنت۔ شئیر ، کسہ ءُ کسمانک، زیمر، اکسکاری، بُتکاری، تامرساچی، اے ساچشتی لبزانک اِنت چہ اشاں ابید نبشتانک نویسی اِنت، دپتر نوسی، ءُ اے دگہ تک ءُ پھنات۔
لبزانک ءِ بُنی کار مردم ءَ وتی جند ءِ وت وت ءَ ساڑینگ ءُ وت ءَ سُبک کنگ اِنت۔ بلے ھما ساڑینگ انچو بیان کنگ یا پیشدارگ بیت کہ ھرکس ئے پہ وت زیریت ءُ وت ءَ ساڑینت۔ وتی وژنودی، تکانسری، وھدتیلی ءُ شاتکامیاں کار ئےِ گیت۔ چُلانی سر ءِ گیدی کسہ بہ بنت، کہ ساربان ءِ زھیروک، سیری شادھی نازینک بہ بنت کہ مرگی موتک۔ اے کل لبزانک ءِ ھما ابرمی بھر اَنت کہ اشی ءِ اسکول راجانی وتی پژدر ، زمین ، موسم ءُ دودمان اِنت۔ ءُ دومی اکس، تامر، زیمر، بُت ءُ ندکاری ءَ زند ءِ ھمک تک ءُ پگرانی مردم اشی ءَ وتی تب ءُ میل ءَ کار گر اَنت۔ منی دل ءَ لبزانک ھمیش اِنت۔
نی لبزانک ءَ ماں آشوب ءِ تہ ءَ یا پہ آشوب ءَ چاریں، چوش کہ من پیسر ءَ گوشتگ اَت لبزانک ءِ سیادی گوں باتن ءَ اِنت پمیشکا چہ زاھری کید ءُ بنداں آجو اِنت۔ تہ ھمے رپک مردماں پہ وتی اندری گوکانی بوجگ ءَ وش کار گپتگ۔
اگاں ما جھان ءَ چمشانک بہ دے اِیں تہ ما گند اِیں کہ ماں آشوبی نوباتاں ھما ھند ءُ دمگانی لبزانکاراں وتی تکانی تہ ءَ پہ وتی راجی آجوئی جنزاں مزنیں کردے پیلو کُتگ ءُ بازینے چو شے اکترندیم ءُ واجہ بجّار ءَ ھوار اے دگہ ندکار ءُ شائریں جھدکاراں جنگ ءَ ھوار بیتگ اَنت۔
ماں راجی جنزانی تہ ءَ آشوبی شائر بہ بنت کہ ندکار، تامرساچ بہ بنت یا زیمری مردم چوش کہ استاد مھناج ءُ واجہ میر اھمد ءُ اے دگہ راجی گُشندھاں آھان پہ وتی راجی جُنز ءِ مھکم کنگ ءُ وتی راج ءِ سرپدی دیگ ءَ وتی ند ءُ زیمر کار گپتگ انت ءُ وتی جھدکار دلبڈی داتگ انت ءُ راج ٹوھینتگ۔
دنیا ءِ دود اِنت کہ ھر چیز ءِ چپ الّم بیت انچوش کہ نکلی جنز ، آئی ءِ شکل تُری کجام بہ بیت۔ انچوش نکلی ئیں لبزانکار ھم۔
چہ لبزانک ءِ توانگری ءَ شاھانی شاہ زیر بیتگ اَنت۔ آھاں پہ وتی ساڑاھگ ءُ وتی دژمن ءِ ایر جنگ ءَ پہ وت ءَ شائر داشتگ ءُ آھانی کار وتی واجہ ءِ توسیپ ءُ واجہ ءِ دُژمن ءُ دَیندار ءِ ایر جنگ بیتگ، بلوچی کلاسکل ءِ بھرے ھمے رنگیں شائری یے ءُ بد نسیبی ءَ بلوچ ءِ دپتر گوں لبزانک ءِ ھمے تک ءَ بندوک اِنت کہ چٹا بے بند ءُ کڑی یے ( شئیر ءَ تو ھرچی گْوشت کن ئے) ھمے ھرچی گْوشت کن ئے ءَ بلوچ ءِ دپتر کہ درکسھی لبزانکی کارے بلے بلوچ ءِ کل گوں ھمے شئیراں بندوک اِنت ءُ سک مانگیشتگ۔
مئے گپ دگہ دیمے مہ روت۔ مئے بنگپ لبزانک ءِ کرد ماں راجی جنزاں چے اِنت؟
لبزانکی دری مردم کہ ھرچی بیتگ اَنت ءُ مئے پینن ءُ ٹالسٹائیاں کہ ھر وھد ءَ ھمے دری نام دپ ءَ اَنت ءُ رٹ انت اش، ءُ پد ءَ کُج ءَ؟
ماں اسلام آباد ءُُ لاھور ءَ وتی راجی کُشندہ ءِ کُٹ ءَ نشتگ ءُ سارتر ءِ کسہ ءَ آرگ ءَ اَنت۔ پد ءَ سارتر ھما کہ چو پٹانیں شائر اھمد پراز ءَ وتی جند ءِ ریاست ءَ پہ الجزائریاں بیھار دنت کہ تو زوراکی کنگ ءَ ئے۔ آ پینن ءِ کتاب “ اُفتغانِ خاک ءِ پیش لبز ءَ نبشتگ کنت۔ پد ءَ کہ استیں ، پینن ھما کہ ھمے پرانس ءِ وانگجاھاں وت ئےِ وانینت پہ وت تیارئےِ کنت۔ ( پینن ءِ پت پوجی یے بیت پمیشکا ) بلے وھدے کہ آئی ءَ الجزائر ءَ دیم دیگ بیت کہ مھلوک ءِ تب ءَ بہ چار ءُ مارا بہ ڈس۔ پینن وتی راج ءِ تب ءَ وَ چار اِیت کہ تبزانتے بیت، بلے وتی راج ءِ نادْراھی ءَ چہ پرانس ءِ بدل ءَ وتی راج ءَ ڈسّیت ءُ داں وتی گڈی ساہ ءَ ماں وتی راجی جنز ءِ سنگراں دنت )
وھدے کہ ریاست ءَ گْوشگ بیت کہ سارتر ءَ بہ گر گڑا ریاست گْوش اِیت کہ سارتر پرانس اِنت پرانس چون کید کنگ بیت۔ بلے منی پینن ءُ ٹالسٹائی چہ ندکاری ءَ گْوستگ اَنت ءُ وتی جند ءِ راجی کُشندہ ءِ چلوپکار جوڑ اَنت۔
چش کہ نکلی ءُ اسلیانی تھا پرک ھمیش بیت کہ آ دست ءِ وتی راج ءَ شرپمند بنت مدام گیرارگ بنت ءُ ابدمان اَنت۔ چوش کہ شھید کندیل ءُ ابدمانیں مبارک گوں جھدکاریں ندکار ءُ شائراں، ءُ چلوپکار مئے ءُ شمئے دیم ءَ اَنت۔
الّم اے راہ چو ارزان ھم نہ انت، ھرجاہ کہ آشوب اتکگ تہ آؤرتگ وَھمے ند واجھاں اشی ءِ درور ءَ من گوں واجہ کروشچپ ءِ اے گپ ءَ دیاں کہ روس ءِ آشوب ءِ بابت ءَ گْوشتگ ئےِ “آ وھدی اگاں چیزے ندکار کُشگ بیتں بہ گندئے روس ءَ آشوب مہ یتکیں۔ “ ( اے گپ ءَ ابدلمسد وتی گلگدار ے ءَ کنت کہ ھمے گلگدار بلوچی ءَ رجانک بیتگ ) اش اِنت ماں راجی جنزاں لبزانک ءِ بستار، پمیشکا زورگیر ءِ دست ءَ ھمنچک سرمچار ءُ سیاسی مردم ازیت دیگ بیتگ اَنت دو ھمینچک ھمے راہ ءِ مساپر جنگ ءُ کُشگ، کید ءُ بند ءُ درانڈیھ کنگ بیتگ اَنت۔ پرچا کہ دژمن زانت کہ لبزانک پہ آشوب ءَ چو بھارمیچ ءَ اِنت، وھدے کہ لبزانک بیت تہ آ شوبی پگر ردوم زیریت ،اے شئیر، زیمر ، تامر ءُ اکس ءُ بُت آشوب ءَ توان بکش اَنت راجی جزبگ ودین اَنت۔ پمیشکا زیمرکارانی دست گُڈ اِتگ اَنت ءُ گشندھانی گُٹ ءَ سُرپ مان کنگ بیتگ۔ شائر ءُ ندکار کشتگ ءُ کید ءُ بند ءُ درانڈیھ کتگ اَنت، بلے ھمے درانڈیھی ءَ آھاں نشتگ ءُ پہ وتی راج، زبان ءُ ڈیھ ءَ جھد کتگ وتی راجی جنز ءُ درانڈیھی ءِ پژدرءَ گدار نویس اِتگ۔
گشدہ ءُ زیمرکاراں ساز ءُ آواز وتی پروٹسٹ کتگ انت۔ انچوش کہ مئے گور ءَ استاد مھناج ءُ میر اَنت۔ مرچی درانڈیھ انت لوگ سوچگ بیتگ انت چُک درپہ در اَنت بلے اشانی توار گوں کازی ءُ شائرانی شئیراں ھما کار ءَ کنگ ءَ اَنت گوں ھمراہ ئے اے دگہ راجی ورنائیں گُشندھاں چہ تپنگ ءَ مستریں کارے۔ لبزانک پہ راجی جنزاں ھما سِلاہ اِنت کہ چہ ھزاراں میل دور کار کنت ، اشی ءِ مستریں درور ءَ من گوں وتی اکسکاریں کامریڈ بانک سنجی ءِ ساچشتی کرد ءَ دیاں کہ آئی ءِ اے اکس ءِ پیش کنگ ءَ جھانی رسانکدر ءِ دلگوش گوں بلوچستان ءَ کتگ اَت۔ یا بلوچ راجی رھشون شھید لمہ کریمہ ءِ اکسے کہ دری ازمکارے ءَ جوڑ کتگ اَت۔
وتی ازم ءَ وتی راجی زمہ واریانی کالب ءَ آرگ مستریں ازم انت، بلے منی گْور ءَ چہ وت ءَ بیگانگیں مردماں ازم چہ راجی زمہ واریاں کَشِّتگ ءُ وتی تُرس ءِ اسپر کتگ ءُ لاپ، ھمے سکیں نہ وشیں جاورے ودی کنت، تہ ما گندگ ءَ ایں ھم، ءُ پرزشناسیں ازمکاراں ھم چوش کہ بانکیں گْوھار ماھل ءَ دُژمن ءِ چمانی کَلّ ءَ چہ زوگیر ءِ دروگ ءُ پندلان جتا وتی ڈیھ ءِ اسلیں دروشم گوں وتی جوڑ کتگیں شاھبانک ءِ بُت ءَ وتی ڈیھ ءِ تُنّگیں چیدگ کتگ اَت ءُ پیش داشتگ اَت کہ دُژمن ءَ سگ اِت نہ کُت۔
بانک ماھل ءَ وتی اے ازم ءِ سوببنی مراد بات۔ اینچک ٹگ ءُ سرکاری چلوپکاریں ازمکارانی تہ ءَ، الّم اے کردانی واھند کہ وتی ند اش تُرس ءِ اسپر کُتگ۔ یا وتی ازم ، الّم اے دپتر ءِ بھر بنت۔ انچوش مئے راج ءِ بے مارشتیں گُشندہ، یک گشندھے سرمچاریں استاد ستار ات۔ ءُ مرچیگیں ھم مئے دیم ءَ اَنت شمائے گندگ ءَ اِت۔
بلوچ گْوش اِیت ماھیگ گھ اِیت مردم واد ئےِ کنت واد کہ گھیت گُڑا چونے کن ئے؟
بلوچ ءِ ندکار پاکستانی نکلی نساب ءَ انچوش نکلی کتگ بہ کول ء پائلو پرارئے اے کل بنکنگ نظام تعلیم اِنت ھما تعلیم کہ زورگیریں ریاست پہ وتی نپانی ھاتر ءَ آئی ءِ نساب ءَ ٹھین انت کہ آ بس یک مشینے جوڑ بہ بیت۔ گوں زاھِری کوٹ ءُ ٹائیاں تہ ءَ بس یک ریموٹے جوڑ بیت ءُ آ ھمے ریموٹ (تُری آ ٹوھاریں وزیرانی دْروشم ءَ اِنت یا چو مئے گُشادیں چلوپکارنی ) سرکار گوں ھمیشاں، پہ آشوبی سُر ءُ پُر وتی سِلکاریانی چیر ترّینگ ءَ دُروگیں مراگش ٹھینت ءُ زیردستیں راجانی چہ ھمے پونچکیں ٹولی ءَ پہ وت ءَ ڈمی ئین لبزانک ودی کنت۔ اِد ءَ ھم لبزانک اِنت، بلے اے لبزانک ، لبزانک ءِ ھما بھر اِنت کہ چہ تھا کوپگ انت ءُ کتابی انت ءُ بس! آئی ءَ گوں دگہ ھچ ءَ کار نیست بہ کول ءِ ھما آئی ءِ کار و بس نبشتہ اِنت۔ اوگام جنگ آئی ءِ کار نہ اِنت، بلے ھمے نبشتہ ءَ ھم نہ کنت۔ بلکیں اے لبزانک ءِ مردم ھما اسل مردماں چوناھا ھم کن اَنت ءُ کُتگ اش ھم کازی ءُ سبا ءِ درور مئے دیم ءَ اِنت۔
چہ بلوچ ءَ بیگانگیں بلوچ ندکار پاکستانی نساب ءُ آئی ءِ یبنکنگ نظام تعلیم ءَ انچوش دوشتگ ءُ پوچک کتگ کہ آئی ءِ دیم ءَ جون کپتگ اَنت آ روت سرکاری مراگش کنت۔ مات ءُ گْوھار بند اَنت آ نشتگ سرکار ءِ ھاتر ءَ وش کنت۔
پد ءَ نند اِیت ھما مردمانی ناماں گیپت کہ آ مردماں نبشتہ ھم کتگ ءُ اوگام ھم جتگ ءُ سنگر ھم گپتگ، ما دیر مہ رو اِیں ھندوستان ءِ منشی پریم چند کہ اردو ءِ نوکیں آزمانک ءِ بِنھشت ایر کنوک اِنت ھم، وتی راجی جنز ءِ بھر جوڑ بیت وتی راج ءِ ھما وھد ءِ زوراکیانی بگیری ءَ کسہ ساچیت ءُ اَمَلی (عملی) کار ھم کنت چوش کہ پہ راجی جنز ءِ دیمروئی دیگ ءَ روتاک کش اِیت ءُ پریس جوڑ کنت۔
ھستیں وھد ءِ تہ ءَ وھدے کہ ما وتی مردماں گند اِیں توری درانڈیھیں ندکار بہ بنت بید ءِ ناگمان ءَ کہ ھستیں وھد ءَ پہ زبان ءَ ناں دگہ نیک راھی ادارگ ءُ این جی اوزے ءِ لالچ ءُ گرزے ءَ ناں پہ وتی لاپ ءِ والینگ ءَ دگہ ٹگی ءُ ٹوری یے کنگ ءَ اِنت ھک ءُ دل ءُ بے گرز ءُ لالچے ءَ کار ءَ اِنت ھما کار کہ زبان ءِ اسل نادْراھی اِنت آئی ءَ در جتگ چوش کہ وت داکترے ، ھستیں وھد ءَ مئے دو داکتر یکے ناگمان ءُ دومی اللہ نزر گوں وتی ھمکاراں یکے زبان ءِ الاج ءَ اِنت ءُ دومی زمین ءِ۔
ھما کہ وت ءَ لبزانک ءِ نام ءَ زانینگ ءِ زوریں جھدے ءَ اِنت۔ ڈمی ئیں وزیر ءُ ڈمی ئیں چلوپکار کہ گوں وتی وزیری ءِ آیگ ءَ اول کتابانی سر ءَ پابندی جنت کتابجاھاں ماندار اِیت سنگر ءِ شنکاری سنگتاں بیگواہ کنائینت شھید کناینیت۔ پرچا کہ آ زانت لبزانک ءِ واک چی یے ماں آشوب ءَ، اے آئی ءَ چہ شیھد پدا اھمد بلوچ ءَ دیستگ۔ اے سیاہ ماریں بتیستا ءَ اول شھید پدا شھید کنائنت ھستیں وھد ءِ وتی وزیری ءَ بساک بی ایس او ءُ بلوچ یکجھتی کمیٹی ءِ کتابی بنجلاں چست کنت شنکاراں بیگواہ کنت پد ءَ نند اِیت گوں وتی دولمبریں ازمکاراں ھشتی کنت ءُ کسمانک ءُ مشائرہ کنت۔ اے کل لبزانک ءِ واک اَنت کہ ھر کسے پہ گورے کش اِیت۔
بلے ھما کہ اسل اَنت آ دلاں بادشاھی کن اَنت آ اُستاد مھناج ءُ میر اھمد ءَ ھوار ورنائیں راجی گُشندہ بہ بنت کہ سبا، مبارک، یا ھستیں جنز ءَ گوں بندوکیں شائر ءُ ندکارانی کتاب ءُ شئیر یا ازمکارانی اکسکاری اے بلوچ راجی جنز ءِ بھر اَنت ءُ بلوچ راج ءِ دل ءَ بادشاھی کنگ ءَ اَنت ءُ ابدمان اَنت۔ ءُ راجی جنز ءِ تہ ءَ وتی لبزانکی کرد ءَ پیلو کنگ ءَ اَنت۔ بلوچ راجی جنز ءِ وش بھتی اِنت کہ آئی ءَ جھدکاریں ندکارانی یک نہ کُٹوکیں لڑے ءُ ھرکس وتی جاہ ءَ تُپنگی گوں تُپنگ ءُ ند ءَ ھمسنگ ءَ روان اِنت ءُ سیاسی گوں سیاست ءُ ند ءَ۔
لبزانک زند ءِ آدینک اِنت زند ءَ پلگار اِیت ءُ پھرز اِیت ھم۔ انچو جنز ءَ مروچی سھارگ ءَ اِنت ءُ پہ باندات ءَ پھریز اِتے ھم۔ من سنگر ءِ اولی بُنگیجکار، سنگت شوکت بُلیدی ءِ لبزانکی کرد ءَ پہ راجی جُنز ءَ سلام کناں ءُ کہ بلوچ ءِ اژنوک بنا بیتگیں راجی جنز ءِ جھانی اولی جھگیر ءُ سپیر اِنت گوں وتی سنگر ءَ، ءُ وتی گپاں چہ ھمد ءَ داراں, ھاوند ءِ میار اِت۔
