بلوچ زالبول ءُ گْوستانک

نبشتہ کار: امجد رھیم

کسے کہ گْوستانک ءَ وان اِیت ءُ پھمگ ءِ جھد ءَ کنت، گُڑا ترا مردین آدم ءِ ھواری ءَ زالبولانی کرد ءِ بابت ءَ ھم جوانیں پنت ءُ درونت دز کپ اِیت۔ پرچا کہ گْوستانک ءِ توکا زالبولاں ھم گچینیں کردے پیلو کتگ ءُ اے درگت ءَ مئے وتی بلوچ راجدپتر وت مستریں منّانک ءُ گْواہ اِنت۔ پمیشکا اے ھبر راست اِنت کہ زالبول یک جْوانیں کردے پیلو کن اَنت، انچوش کہ مردین آدم ءَ را اے دُگنیا ءِ توکا یک بلائیں کردے ھست ھمے وڑ ءَ زالبول ھم جوانیں کردے ءِ واھُند اِنت۔ ھمے رنگ ءَ گلامی ءَ مئے چاگرد انچوش وارتگ ءُ زدگ کُتگ کہ زالبول ءَ کم پھم اَنت ءُ آئرا مزنیں کارانی دیمپاں نہ کن اَنت، بلے راجی جُنز ءُ جھد ءِ برورد ءَ زالبول ءِ شرپ ودّ اِتگ ءُ لھتیں شیرزالاں وت ءَ منّارینتگ۔ اے درگت ءَ اگاں ما دُگنیا ءِ سر ءَ چمشانکے بہ دے ایں گُڑا مارا بازیں مردُمے رس ایت پہ درور، چی ءَ کہ چوشیں بازیں زالبولے ھست کہ اے دُگنیا ءَ وتی کرد اِش شوکیں وڑے ءَ پیلو کُتگ۔

انوگیں باریگ ءِ ھساب ءَ ما وتی چاگِرد ءِ زالبولاں بہ چار اِیں مئے چاگرد ءِ زالبولاں باز دیمروئی کُتگ پہ وتی راج ءَ، پہ درور وانگ ءُ زانگ، دگہ لھتیں جْوانیں کار ءِ کنگ ءَ باز دیم ءَ شُتگ اَنت۔ اگاں جھد ءُ راجی جُنز ءِ برورد ءَ بلوچ زالبول باز زانتکار جوڑ بُوتگ اَنت ءُ وتی زُبان ءِ دیمروئی ءِ جُھد برجاہ داشتگ۔ اگاں ما پیش ءِ وھد ءُ زمانگ ءِ گپّ ءَ بہ کن اِیں، گُڑا گلامی ءِ آس ءَ سُتکگیں بلوچ زالبول سکا باز پدمنتگ بوتگ۔ پمیشکا اد ءَ ھمے جُست ودی بِیت کہ چی ءَ مئے  زالبول اے وڑ ءَ پدمنتگ بوتگ؟ چی مئے زالبول اے وڑیں جیڑھانی توکا جنجال بوتگ اَنت؟ گُڑا پسّو ھمے دیم ءَ کئیت کہ اے مئے نزوری الم بوتگ، ءُ دومی گلامی ءَ رنگ رنگ ءَ مئے چاگرد وتی پنجگاں کُتگ، ءُ پدمنتگی ءِ دامُن ءَ چگل داتگ، پرے واستا اے ھبر ءَ گْوستانک راست ءُ تچک کنت کہ گلامی ھما نادْراھی اِنت کہ آ ترا وڑ وڑیں نُکس ءُ تاوان دنت ءُ ایردست کنت۔ ھمے ایردستی ءِ بگیر ءَ وھدے یک راجے زانت ءِ چراگ ءَ بال اِیت، گُڑا ھما زانت ءِ چراگ راج ءِ ھر زھگ ءِ دل ءُ مجگ ءَ سما ءُ سسّا ءِ روتگاں سبزینیت ءُ وتی پدجَنگ ءِ زانت بکشا اِیت، گُڑا آ چاگرد ءِ بالاد وتی زمہ واری ءَ آشنا ءُ پہ پیلو کنگی ءَ درکپ اِیت۔ اگاں زالبولے بیت یا مردین آدمے، آئی ءِ مستِریں سِلاہ زانت ءُ زانت کہ بہ بیت گُڑا ماں گْوستانک ءَ جوانیں کردے پیلو کنت ءُ نوکیں دپترے نبیسّ اِیت۔

چوش کہ اے راستی یے کہ مردین ھمنچو کار کُت کنت زالبول ھم ھمنچو کار کُت کنت، بلے گلامی ءِ سان ءَ گْور جتگیں مئے چاگرد ءِ توکا زالبول ءَ را تھنا ھمے کار دیگ بِوتگ کہ شُما بس وتی گُداں بہ دوچ اِت، نان ءُ آپ ءِ کار ءِ بہ کن اِت، دگہ دگہ لوگ ءِ کاراں بہ کن اِت۔ اگاں ما پیش ءِ وھد ءُ زمانگ ءِ زالبولانی سر ءَ گپ بہ کن اِیں گُڑا بزاں بے زانتی ءِ جھلانک ءَ کپتگیں راجاں وانگ ءُ زانت ءِ ارزشت نہ پھم اِتگ ءُ نہ زانتگ، پہ آیاں زند گُزران ءِ چاریں روچانی تیلانک دیگ مزنیں گنجے بوتگ۔ ھمایانی توکا کسے ءَ کپ زانت ءِ ارزشت زانتگ گڑا آئی ءَ پہ وتی راج ءُ گُلزمین ءَ جیڑ اِتگ، بزاں آیاں وتی راج ءِ وانگ ءِ سر ءَ جُھد کُتگ، وتی راج ءُ چاگرد ءِ دیمپاں بوَگ ءِ جُھد کُتگ۔

 چوش کہ مئے بُنگپ بلوچ زالبول اِنت، اے درگت ءَ بازیں بلوچ شیرزال ھست اَنت کہ آیاں گْوستانک ءِ توکا شرّیں کردے پیلو کُتگ ءُ مرچی ھرکس آیانی نام ءَ پہ شرپ گیت ءُ پھر کنت۔ پہ درور بانڑی، ماجبو، گُل بی بی، سھتی ءُ دگہ بازیں نام ھست اَنت، ءُ انوگیں دور ءُ باریگ ءِ سر ءَ کہ کسے چمشانک دنت گُڑا لُمہ کریمہ، ملکناز، ڈاکٹر مھرنگ ءُ ایدگہ بازیں نام ھست اَنت کہ جھد ءِ پڑ ءَ ساڑی ءُ جوانیں کردے پیلو کنگ ءَ اَنت۔ پمیشکا بلوچ زالبول ءِ ھمّت ءُ بھادری ءِ کسّہ راجدپتراں نکش اَنت، بلوچ ءِ توکا انچیں شیرزالیں زالبول ودی بوتگ کہ آیاں وتی دلیری پیش داشتگ ءُ انگت مئے دیما کا اَنت۔

ھمے وڑ ءَ بلوچ ءِ مزنیں دلیر ءُ بھادریں شیرزال بانڑی ءُ گُل بی بی بوتگ ءُ آیانی وڑیں شیرزالاں پہ وتی راج ءَ جنگ کُتگ نام ماں راجدپتراں ایر اَنت۔ یک جاگھے ءَ برتانیہ ءِ جنرل وت وتی کتاب ءِ توکا نبشتہ کنت گْوش ایت:” گُل بی بی انچیں دلیریں زالے بوتگ آ ھچ نہ تُرس اِتگ، آئی وتی دلیری پیش داشتگ۔“ ھما وھد ءَ آئی ءِ لوگواجہ دزگیر کنگ بیت آ وتی لوگواجہ ءِ آجوئی ءِ لوٹ ءَ کنت، گڑا جنرل وھدے کہ گُل بی بی ءَ گند اِیت آ سک ھیران بیت کہ اے وڑیں شیرزال شوک ءُ شرّنگ من ھچبر نہ دیستگ۔ جنرل بانُک گل بی بی ءِ شرنگی ءَ ابید بھادری ءِ سر ءَ گنوک بیت ءُ آئی ءَ را یک شوکیں پُلّے دنت ءُ آئی لوگواجہ ءَ آجو کنت، چی ءَ کہ جنرل آئی شرّنگی ءُ بھادری ءِ سر ءَ گنوک بیت ھمے واستا آئی لوگواجہ ءَ آجو کنت۔ مرچی ھمے بھادری ءِ برورد اِنت کہ گل بی بی بلوچ راجدپتر ءَ زندگیں کارستے ءُ ابدمان اِنت، پرچا کہ جنگ ءِ پڑ ءَ ھچبر پُشت ءَ نہ کنز اِتگ ءُ وتی تمردی پیشداشتگ۔

مرچی اے ھبر ھم ھست اِنت کہ بلوچ زالبول اِیوک ءَ جنگ ءَ گوں ھوار نہ بوتگ اَنت، بلکیں آ لبزانک ءِ پِڑ ءَ ھم کار کُتگ اِش ءُ وتی مزنیں کردے پیلو کُتگ اِش۔ بازیں  بلوچ زالبول شائر ءُ کسہ نویس بوتگ اَنت ءُ آیاں پہ وتی راج ءِ دیمروئی ءَ باز جُھد کُتگ، انچوش کہ آ دگہ راج ءِ زالبولاں وتی راج ءَ را وانیتگ ءُ دیمروئی ءِ پِڑ ءَ آؤرتگ۔ ھمے وڑ ءَ مارا لوٹ ایت کہ ما وتی راجدپتر ءَ بہ وان اِیں ءُ شرّیں وڑے ءَ سرپد بہ بہ اِیں، وتی گْوستانک ءَ چمشانکے بہ دے اِیں ءُ آھانی جُھد ءَ گوں دیم ءَ شُتگیں ءِ ھمگام بہ کن اِیں۔ اے درگت ءَ مارا لوٹ ایت کہ ما وتی راجی زُبان ءَ بہ وان اِیں ءُ وتی راجدپتر ءَ سرپد بہ بہ اِیں، پرچا کہ زُبان مئے راجی پجّار ءِ یک چیدگے۔