بلوچ داں کد ودار بہ کن اَنت؟

نِبشتہ کار: کوھی بلوچ

آئی ءَ را وتی براتانی اَکس دست ءَ اِتاں ءُ چہ زوراک ءَ لوٹ کنگ اَت کہ منی براتانی میار چے اِنت کہ شُما زِندانی کُتگ اَنت؟ اگاں آیاں گُناھے کُتگ گُڑا آیاں چی ءَ پیش نہ دار اِت؟ آیانی میار اگاں بلوچ اِنت، گُڑا من اُوں ھَمایانی گْوھاراں من ءَ اُوں زِندانی بہ کن اِت۔ بلے زنڈیں مرد ءِ چم جھل اِتاں ءُ وتی زمین ءَ چارگ ءَ اَت، چہ پشلی ءَ وتی سر ءَ چِست کُت نہ کنگ ءَ اَت۔ ھانی ءَ پد ءَ گْوشت کہ منی براتانی میار ءُ گُناہ چے اَنت؟ بلے اے مرد ھِچ گْوشگ ءَ نہ اَت ءُ زمین ءَ چارگ ءَ اَت، اناگت ءَ ماھین اتک ءُ ھانی ءَ توارے کُت کہ ترا اے پَسّہ دات کُت نہ کنت، چی ءَ کہ اے وت لاچار اِنت۔ اے وت اُوں سرپد نہ اِنت کہ مئے برات چی ءَ گار ءُ بیگواہ کنگ بوتگ اَنت ءُ آیانی میار چے اَنت۔
ھانی ءَ وتی دست ءِ اَکس ماھین ءَ دات اَنت ءُ دیم پہ نِشتگیں مردمانی نیمگ ءَ رھادگ بوت، ھانی ءِ چم بازیں گریوگ ءَ سُھر اِتاں، آئی ءَ را پنچ شپ اَت کہ بے واب اَت، آئی ءَ شر اُوشتات کُت نہ کُت ءُ نِزور تَر اِتگ اَت، بلے آئی ءَ را وَدار اَت کہ کدی منی برات واتر کن اَنت ءُ من آیاں سالونک بہ کن آں.

دومی روچ ءَ ھور بوت، اے ھور ءَ داں دو ساھت ءَ شر گْورت۔ سرجمیں مردم چہ آپ ءَ میچل اِتگ اَنت، آیانی وتی دست ءِ اَکس سینگ ءَ داشتگ اِتاں، دومی نیمگ ءَ زوراک چو کوہ ءَ اِشانی دیم ءَ مِک اِت اَنت۔ ھانی ءَ وتی دست ءِ ھَردُکیں اَکس پیڑات اَنت ءُ وتی پَرس ءَ کُرت اَنت۔ ماھین ءَ وتی شال پہ ھانی ءَ ٹال کُت ءُ گْوشت کہ ترا سارت کنت تو اِشی ءَ وت ءَ پِر بہ دے، بلے ھانی ءَ گْوشت کہ من ءَ سارت نہ کنت ءُ اے سارتی ءُ گرماگی روچ ما مُدام دیستَگ اَنت۔ ھانی سکیں مِھروانیں اِنسان ئے، آئی ءَ را ایوکی دوست نہ بیت بلے برے برے چہ مردمانی میان ءَ پاد کئیت ءُ ایوک ءَ نِند اِیت ءُ گریت اِنت۔ برے برے من روان ءُ دِلبَڈّی ءِ دیاں کہ پہ گریوَگ ءَ کار شر نہ بنت ءُ بازیں گریوَگ ترا نِزور کن اَنت، بلے آئی ءِ پَسّہ ھمیش بیت کہ من کہ گریوَاں گُڑا من سما کناں کہ من گُلام آں، منی راج گوں گُلامی ءَ زِند گْوازینگ ءَ اِنت، منی زُبان ءَ اَچ ما پُلگ ءَ اَنت، مئے سالونکیں براتاں گار ءُ بیگواہ کنگ ءَ اَنت ءُ نوں بلوچ جَنینان اُوں زِندانی کنگ ءَ اَنت۔

اے گار ءُ بیگواھیں مردمانی گِدان ءَ مرچی دو ماہ ءَ چہ گیش اِنت کہ مِک اِنت، اِد ءَ پیرزال، گْونڈیں چُک ءُ مئے برات اُوں ھمے درچکانی ساھگ ءَ نِشتگ اَنت۔ برے برے زوراک وتی رستریں سِپاھیگاں دیم دنت کہ اِشاں تنگ بہ کن اِت، اِشانی مَردیناں بہ تُرسین اِت کہ اگاں شُما پہ اِشاں توار چِست کُت گُڑا شُما اُوں گار ءُ بیگواہ کنگ بہ اِت، شُمئے اَکس اُوں دیوالانی دیم ءَ درنجوک بنت، بلے مئے براتاں اے کُل دیستگ اَنت ءُ سرپد اَنت کہ زوراک ایرموش کنگی اِنت، زوراک ءِ زوراکی ماں سرجمیں جھان ءَ ھال دیگی اِنت کہ ما چونیں جاوراں گوں زِندگی کنگ ءَ اِیں۔ برے برے تِپلیں شاری گریت کہ من لیب کنگ لوٹاں بلے اِد ءَ منی گوم ءَ لیب کنوک نیست ءُ من اِد ءَ کسّ ءَ پجّا اُوں نیاراں، کئی گوم ءَ لیب بہ کن آں۔ اِد ءَ ھرکس کہ کئیت من ءَ گوں زنڈیں ٹیلگاں چار اِیت ءُ من ءَ بیھار دے اَنت. شاری گْونڈیں چُکّے، بلے اے ھبر ءَ زانت ءُ سرپد اِنت کہ اے مئے سرڈگار نہ اِنت، اِد ءِ مردم مئے نہ اَنت ءُ مارا زوراک ءَ گُلام کُتگ.

یک روچے من ھانی ءَ توار کُت ءُ گْوشت کہ ترا چنچو وھد اِنت کہ تو وتی براتانی اَکس دست ءَ کُتگ ءُ دَگانی سر ءَ نِشتگ ئے؟ ھانی ءَ وتی دیم گوں من ءَ کُت ءُ گْوشت: ”من وتی براتانی اَکس، چہ براتانی گار ءُ بیگواھی ءَ دو روچ پد دست ءَ کُت ءُ دگانی سر ءَ نِشتگاں، اے اَکس تئی دست ءَ اِنت، اے اَکساں من ھر ماہ ءَ مَٹ کناں، اے اَکسانی رنگ کہ مٹ بنت گُڑا من دوبر اکساں نوک کناں ءُ دست ءَ اِش کناں، برے برے زوراک مئے دستانی اَکساں اَچ ما پُلیت ءُ چُنڈ چُنڈ اِش کنت ءُ برے گوں وت ءَ بارت اِش گوں، بلے اَکسانی چُنڈ چُند کنگ منی پھم ءَ کئیت، اے اَکسانی گوں وت ءَ برگ منی پھم ءَ نئیت، چی ءَ کہ اے اَکسانی واجہ وَ تئی تھاریں کوٹیانیانی تَہ ءَ بندیگ اَنت تو اے اَکساں چی ءَ بَرئے۔۔۔۔۔۔؟“
ھانی کہ ھبر کنت گُڑا آئی ءِ چم چہ ارس ءَ گُلگُل بنت ءُ آئی لُنٹ لرزگ ءَ بِندات کن اَنت، آئی ءِ دست ءُ پاد ھُشک بوگ ءَ لگ اَنت۔ اگاں یکّے ءَ ھانی اولی بَراں دیستَگ، گُڑا آئی ءَ را ھمے سما بیت کہ اے نادْراہ اِنت۔ بلے اِنّا! اے آئی ءِ براتانی گم اَنت کہ اے ڈول ءَ اِش کُتگ، بازیں گریوَگ ءَ ھانی نِزور کُتگ، آئی ءِ چمانی ارس نوں ھلاس بوتگ اَنت اِنچو گریوَگ ءَ، آئی دستاں سُرگ ھیل کُتگ مُدام سُرگ ءَ اَنت۔ ترا اَنچو سما بیت کہ آ گوں یکے ءَ ھبر کنگ ءَ اِنت، وتی دل ءِ دْراھیں گپاں کنگ ءَ اِنت کہ آئی ءِ پَسّہ ءِ دیوک گِندگ نہ بیت.

مرچی سرکاری مردے گار ءُ بیگواھیں مردمانی کِرّ ءَ اتکگ اَت، آئی گوں ھمے مردماں ھبر کُت کہ شُما اِد ءَ چی ءَ نِشتگ اِت؟ شُمئے اِد ءِ نِندگ مارا تاوان دیگ ءَ اِنت، مئے مردم کار ءُ باری مردم اَنت، شُما اے سڑک وتی لوگ کُتگ ءُ نِشتگ اِت، مردم چہ کُجا چہ رَو اَنت پہ روزگار ءَ؟
ھانی گوں مردک ءِ اے ھبر ءَ چہ وتی جاہ ءَ پاد اَتک ءُ ھمائی نیمگ ءَ روان بوت، من ءَ ھانی ءِ پاد آھگ ءُ روگ ءَ سک پَریشان کُت کہ ھانی ایشی ءَ شھمات مہ کنت ءُ ایشی ءِ گورے گُداں چاک مہ دنت، بلے اِنّا! ھانی ءِ رَوگ ءُ اُود ءِ سر بوگ ءَ گوں ھانی وتی دیم گوں ھمے مردک ءَ کُت ءُ گْوشت کہ شُمئے روزگار کہ بند بیت شُمارا گْوش ئے جِن گِراں، مئے لاڑیں گْوھار ءُ سالوکیں بچ شُمے زِندانانی تَہ ءَ باریں چونیں سکّی ءُ ٹارچر سگگ ءَ اَنت آیاں شُما نہ گِند اِت، آیانی باروا شُمئے دپ گُنگ بیت، بلے شُمئے میار اُوں نہ اِنت مئے پاد کنگ ءُ گِر کنگ، چی ءَ کہ شُما وت اُوں ھبر کُت نہ کن اِت، شُمئے وتی ھال چو مئے ڈول ءَ اِنت۔
گوں ھانی ءِ اے ھبر ءَ مرد گُنگ بوت، آئی ءِ بُرزیں توار جھل کپت ءُ وتی دیمے گوں اُوشتاتَگیں سِپاھیگاں کُت۔ کمیں وھد گْوست اے مرد پدا اَتک، ھانی ءَ توارے کُت کہ شُما بلوچستان ءَ چی ءَ زَھرشانی نہ کن اِت، چی ءَ کہ اِد ءَ شُمئے ھبر ءَ کس گوش نہ دار اِیت؟ ھانی اے ساھت ءَ سک زھر ءَ اَت، آئی گْونڈیں ٹیلگ گْوش ئے مزن بوتگ اِت اَنت، آئی اِسپیتیں دیم سُھر ترّ اِتگ اَت، آئی وتی دست ءِ اَکس زمین ءَ ایر کُتاں ءُ دیمے گوں ھمے مردک ءَ کُت ءُ گْوشت ئے، اے تئی راست اَنت کہ اے زمین مئے نہ اِنت، اِد ءِ مردم ھم مئے نہ اَنت، اِد ءَ کس مارا نہ زانت ءُ پجّا نیار اِیت، بلے ما اے ھبر اِد ءِ نِشتگیں مردماں گْوشگ لوٹاں کہ شُمئے ناشریں سِپاھیگ چی ءَ کا اَنت مئے زمین ءَ ءُ پدا مئے بچاں آوار جن اَنت ءُ پد ءَ بیگواہ اِش کن اَنت؟ وھدے کہ مارا شُمئے زمین ءِ سر ءَ نِندگ ءِ ھک نیست اِنت، گُڑا شُما چی ءَ مئے زمین وتیگ کُتگ ءُ مارا در پہ در کُتگ؟ مئے بچّاں بْیار اِت، مئے سرڈگار ءَ یل نہ کن اِت، ما شُمئے درچکانی تاکے اُوں نہ سُرین اِیں۔ دانکہ مئے بچ واتر نہ بوتگ اَنت، اَنچو کہ ما بے واب اِیں شُما اُوں ھمے بے وابی ءَ بہ گِند اِت گوں۔ ھانی ءَ وتی ھبر ھلاس نہ کُت ءُ وتی دیمے تَرّینت ءُ گْوشت ئے کہ گوں شُما ھبر کنگ اُوں وتی وھد ءِ زوال کنگ اِنت۔

لھتیں روچ پیسر ریاست ءَ دو سرکاری مردم ھمے نِشتگیں مردمانی نیمگ ءَ رھادگ اَت کہ شُما اے نِشتگیں مردماں تنگ بہ کن اِت دانکہ اے نِشتگیں مردم واتر وتی سرڈگار ءَ بہ رَو اَنت ءُ مئے مردماناں اے سَما مہ بیت کہ بلوچ بلوچستان ءَ چنچو بزگ ءُ لاچار اَنت ءُ آیانی مردمانی گار کنوک ما ایں۔ گُڑا بانڑی (بانڑی اُوں وتی برات ءِ شوھازگ ءَ ھمے نِنداک ءَ ھوار اِنت گوں) ھمے سَرکاری مردماں گْوش اِیت کہ ما داں ھما روچ اِد ءَ نِند اِیں دانکہ مئے برات یل کنگ نہ بنت۔ شُمے لوٹ ھمیش اِنت کہ اے مردم پاد بیا انت ءُ واتر وتی لوگ ءَ بہ رو اَنت، بلے چوش نہ بیت ءُ ترا ما کدی وتی براتاں پہ ھلو ھالو نہ بَکش اِیں، گُڑا بانڑی ءَ را گْوش اَنت کہ ترا زان ءَ گار ءُ بیگواہ بوَگی اِنت گوں کہ تو اے ڈولیں ھبر کن ئے؟
گُڑا بانڑی گْوش اِیت ھو! من چہ برات ءَ شَرتِر نہ اُوں، پہ برات ءَ گْوھار کُربان بنت۔ من چہ تئی تُرس ءُ بیھاراں بِھ نہ تُرساں ءُ مئے براتانی گار ءُ بیگواہ کنوک اُوں شُما (ریاستی چانوگِر) اِت۔ ھانی ءَ وتی شال مانپوشت ءُ دیم پہ بانڑی ءِ نیمَگ ءَ رھادگ بوت ءُ وتی دستے بانڑی ءِ کوپگ ءِ سر ءَ ایر کُت ءُ گْوشت ئے بلوچ داں کد ودار بہ کن اَنت۔۔۔۔۔۔۔۔۔؟